<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="N44n0021"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition), Electronic version, No. 21 所行藏经</title> <title xml:lang="zh-Hans">汉译南传大藏经（元亨寺版）数位版, No. 21 所行藏经</title> <author>悟醒译</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>NanChuan</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">N</idno>.<idno type="vol">44</idno>.<idno type="no">21</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition)</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">汉译南传大藏经（元亨寺版）</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">所行藏经</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">OCR by CBETA, Text as provided by Ven. Zhiguang, Text as provided by Ven. Xiangyin</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA OCR，智光法师提供，祥因法师提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>新式标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【南传】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-11-07"> <name>Ray Chou 周邦信</name>Created initial TEI XML P5a version with bm2p5a.py </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0266a" n="0266a"/> <lb ed="N" n="0266a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一 施波罗蜜</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.73"/>所行藏经</head> <lb ed="N" n="0266a02"/> <lb ed="N" n="0266a03"/><lg xml:id="lgN44p0266a0301"><l>皈命彼<persName>世尊</persName></l><l><persName>应供</persName>等觉</l></lg> <lb ed="N" n="0266a04"/> <lb ed="N" n="0266a05"/> <lb ed="N" n="0266a06"/><p cb:type="head1" xml:id="pN44p0266a0601">一 施波罗蜜</p> <lb ed="N" n="0266a07"/> <lb ed="N" n="0266a08"/> <lb ed="N" n="0266a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一 阿伽提所行</cb:mulu><head>第一 阿伽提所行</head> <lb ed="N" n="0266a10"/><p xml:id="pN44p0266a1001">一</p><p xml:id="pN44p0266a1002" cb:place="inline">于十万劫与四无量〔劫〕其间所为之一切行，为熟练菩提者。</p> <lb ed="N" n="0266a11"/><p xml:id="pN44p0266a1101">二</p><p xml:id="pN44p0266a1102" cb:place="inline">于过去劫依有除有间之行，于此劫我谈出行，向我闻之！</p> <lb ed="N" n="0266a12"/><p xml:id="pN44p0266a1201">三、四</p><p xml:id="pN44p0266a1203" cb:place="inline">我名阿伽提苦行者，于空漠彼森<anchor xml:id="nkr_note_orig_0266001" n="0266001"/>等荒野，入住廣大之阿兰若时，三天之 <lb ed="N" n="0266a13"/>天主我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0266002" n="0266002"/>苦行力而热，取婆罗门之身相，为乞食者而近我。</p> <lb ed="N" n="0266a14"/><p xml:id="pN44p0266a1401">五</p><p xml:id="pN44p0266a1402" cb:place="inline">有由森林持来未加油、盐之葉，见于我门口，我以己之锅多量施与。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0267a" n="0267a"/> <lb ed="N" n="0267a01"/><p xml:id="pN44p0267a0101">六</p><p xml:id="pN44p0267a0102" cb:place="inline">我倾器物与彼葉，再求施捨，入由葉所成之小屋。</p> <lb ed="N" n="0267a02"/><p xml:id="pN44p0267a0201">七</p><p xml:id="pN44p0267a0202" cb:place="inline">再次又三次彼近我前。无震无踌，如是我已与之。</p> <lb ed="N" n="0267a03"/><p xml:id="pN44p0267a0301">八</p><p xml:id="pN44p0267a0302" cb:place="inline">依此，予之身体已未变色。持喜乐、持欢乐而过日。</p> <lb ed="N" n="0267a04"/><p xml:id="pN44p0267a0401">九</p><p xml:id="pN44p0267a0402" cb:place="inline">虽然若一月若二月，如得善受施者，不恐、不倦，我与最上之施物。</p> <lb ed="N" n="0267a05"/><p xml:id="pN44p0267a0501">一〇</p><p xml:id="pN44p0267a0503" cb:place="inline">与彼施物，名声、所得，我无所求，以一切智性为目的，我为此等之业。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0267a06"/> <lb ed="N" n="0267a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二 僧伽所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.74"/>第二 僧伽所行</head> <lb ed="N" n="0267a08"/><p xml:id="pN44p0267a0801">一</p><p xml:id="pN44p0267a0802" cb:place="inline">又于他，我僧伽名为婆罗门时，欲渡大河以近港市。</p> <lb ed="N" n="0267a09"/><p xml:id="pN44p0267a0901">二</p><p xml:id="pN44p0267a0902" cb:place="inline">于彼路上，见我方向坚热地步履难行之道，无他乃勝自在者。</p> <lb ed="N" n="0267a10"/><p xml:id="pN44p0267a1001">三</p><p xml:id="pN44p0267a1002" cb:place="inline">我于路上会见彼，思考以下之義：“此〔福〕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0267003" n="0267003"/>田愿到福人来。”</p> <lb ed="N" n="0267a11"/><p xml:id="pN44p0267a1101">四</p><p xml:id="pN44p0267a1102" cb:place="inline">然为农夫之人，见有此大收护之土地，如不向彼处种芽，彼则非希求穀物者。</p> <lb ed="N" n="0267a12"/><p xml:id="pN44p0267a1201">五</p><p xml:id="pN44p0267a1202" cb:place="inline">如是我愿为求福者，见最勝优良之福田，若于彼处不作业，则我非希求福者。</p> <lb ed="N" n="0267a13"/><p xml:id="pN44p0267a1301">六</p><p xml:id="pN44p0267a1302" cb:place="inline">恰如大臣于王後宫诸人之处，将欲得印<anchor xml:id="nkr_note_orig_0267004" n="0267004"/>，若不与彼等财、穀物，则不得印。</p> <lb ed="N" n="0267a14"/><p xml:id="pN44p0267a1401">七</p><p xml:id="pN44p0267a1402" cb:place="inline">如是我愿为求福者，见廣大受施者，若我不与彼施物，未来将離福。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0268a" n="0268a"/> <lb ed="N" n="0268a01"/><p xml:id="pN44p0268a0101">八</p><p xml:id="pN44p0268a0102" cb:place="inline">如是我思考已，脱履礼彼之两足，施盖与履。</p> <lb ed="N" n="0268a02"/><p xml:id="pN44p0268a0201">九</p><p xml:id="pN44p0268a0202" cb:place="inline">由此，我实柔和百倍住于安乐。又充实施物，如是我施与彼。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0268a03"/> <lb ed="N" n="0268a04"/> <lb ed="N" n="0268a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三 达难阇耶所行</cb:mulu><head>第三 达难阇耶所行</head> <lb ed="N" n="0268a06"/><p xml:id="pN44p0268a0601">一</p><p xml:id="pN44p0268a0602" cb:place="inline">其他我又于最上之市因达跋陀，名达难阇耶〔库鲁国〕王，具备十善之时。</p> <lb ed="N" n="0268a07"/><p xml:id="pN44p0268a0701">二</p><p xml:id="pN44p0268a0702" cb:place="inline">住迦陵伽王国之诸婆罗门来近我。向我思求幸运吉兆之象。</p> <lb ed="N" n="0268a08"/><p xml:id="pN44p0268a0801">三</p><p xml:id="pN44p0268a0802" cb:place="inline">“大国土不降雨，乞食难、陷饥饿。与名安阇那最勝黑象！”</p> <lb ed="N" n="0268a09"/><p xml:id="pN44p0268a0901"><ref cRef="PTS.Cp.75"/>四</p><p xml:id="pN44p0268a0902" cb:place="inline">“我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0268005" n="0268005"/>得乞求时，谢绝不适<anchor xml:id="nkr_note_orig_0268006" n="0268006"/>，为我勿绝于受，我与廣大之象。”</p> <lb ed="N" n="0268a10"/><p xml:id="pN44p0268a1001">五</p><p xml:id="pN44p0268a1002" cb:place="inline">捕象之鼻，手洒宝所成水甁中之水，对婆罗门等与象。</p> <lb ed="N" n="0268a11"/><p xml:id="pN44p0268a1101">六</p><p xml:id="pN44p0268a1102" cb:place="inline">彼象之被与，大臣等如次云：“因何汝向求者等与最上之象？</p> <lb ed="N" n="0268a12"/><p xml:id="pN44p0268a1201">七</p><p xml:id="pN44p0268a1202" cb:place="inline">具备幸福而为吉兆，战鬥最勝之象。如彼象与之，如何汝为治王国？”</p> <lb ed="N" n="0268a13"/><p xml:id="pN44p0268a1301">八</p><p xml:id="pN44p0268a1302" cb:place="inline">“我一切之王国亦将与之，己之身体亦可被与。我之爱求者为一切智性。如是之 <lb ed="N" n="0268a14"/>故我与象。”</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0269a" n="0269a"/> <lb ed="N" n="0269a01"/> <lb ed="N" n="0269a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第四 摩诃须达沙那所行</cb:mulu><head>第四 摩诃须达沙那所行</head> <lb ed="N" n="0269a03"/><p xml:id="pN44p0269a0301">一</p><p xml:id="pN44p0269a0302" cb:place="inline">于姑尸瓦提市，我为王名摩诃须达沙那，大力为转轮王时。</p> <lb ed="N" n="0269a04"/><p xml:id="pN44p0269a0401">二</p><p xml:id="pN44p0269a0402" cb:place="inline">于此，我日三次，彼处此处高声告示：“谁以何望为目的？向何人应施与何施 <lb ed="N" n="0269a05"/>物？</p> <lb ed="N" n="0269a06"/><p xml:id="pN44p0269a0601">三</p><p xml:id="pN44p0269a0602" cb:place="inline">谁为饥者？谁为恐怖者？谁为〔求〕花鬘、颜料者？谁为裸体，而著种种被染 <lb ed="N" n="0269a07"/>之衣类？谁<anchor xml:id="nkr_note_orig_0269007" n="0269007"/>在路上受盖？谁和而〔求〕净履？”</p> <lb ed="N" n="0269a08"/><p xml:id="pN44p0269a0801">四</p><p xml:id="pN44p0269a0802" cb:place="inline">如此朝夕，彼方此方高声高示。不唯于十场所，又不只于百场所。</p> <lb ed="N" n="0269a09"/><p xml:id="pN44p0269a0901">五</p><p xml:id="pN44p0269a0902" cb:place="inline">于幾百场所，向希求者备财。昼有夜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0269008" n="0269008"/>亦有乞求者来。</p> <lb ed="N" n="0269a10"/><p xml:id="pN44p0269a1001">六</p><p xml:id="pN44p0269a1002" cb:place="inline">为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0269009" n="0269009"/>得原望之食物，〔彼等〕手伸向前而行。如是极生之限我与之大施。</p> <lb ed="N" n="0269a11"/><p xml:id="pN44p0269a1101">七</p><p xml:id="pN44p0269a1102" cb:place="inline">又不与不有益<anchor xml:id="nkr_note_orig_0269010" n="0269010"/>之财，不好之财，我亦不蓄财。恰亦实为病者除脱疾。</p> <lb ed="N" n="0269a12"/><p xml:id="pN44p0269a1201">八</p><p xml:id="pN44p0269a1202" cb:place="inline">犹如以财使医师满足<anchor xml:id="nkr_note_orig_0269011" n="0269011"/>而由病逃脱，如是我知，将使人满足而无遗。</p> <lb ed="N" n="0269a13"/><p xml:id="pN44p0269a1301">九</p><p xml:id="pN44p0269a1302" cb:place="inline">为满足少财者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0269012" n="0269012"/>，我施物与乞求者。我无家，已无〔生活之〕资。为获得正菩 <lb ed="N" n="0269a14"/>提故。</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0270a" n="0270a"/> <lb ed="N" n="0270a01"/> <lb ed="N" n="0270a02"/> <lb ed="N" n="0270a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第五 摩诃果银达所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.76"/>第五 摩诃果银达所行</head> <lb ed="N" n="0270a04"/><p xml:id="pN44p0270a0401">一</p><p xml:id="pN44p0270a0402" cb:place="inline">于他，我为七王之主宰，成为仰望人天婆罗门摩诃果银达之时。</p> <lb ed="N" n="0270a05"/><p xml:id="pN44p0270a0501">二</p><p xml:id="pN44p0270a0502" cb:place="inline">其时，我于七王国中，若我如有赠物，以此，不易得譬喩大海而行大施。</p> <lb ed="N" n="0270a06"/><p xml:id="pN44p0270a0601">三</p><p xml:id="pN44p0270a0602" cb:place="inline">我非憎财与穀，我无蓄积<anchor xml:id="nkr_note_orig_0270013" n="0270013"/>。我好一切智性，如此之故施与良财。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0270a07"/> <lb ed="N" n="0270a08"/> <lb ed="N" n="0270a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第六 尼弥王所行</cb:mulu><head>第六 尼弥王所行</head> <lb ed="N" n="0270a10"/><p xml:id="pN44p0270a1001">一</p><p xml:id="pN44p0270a1002" cb:place="inline">于他，我于为最上弥提罗市，名为尼弥大王，有学识为求善法时，</p> <lb ed="N" n="0270a11"/><p xml:id="pN44p0270a1101">二</p><p xml:id="pN44p0270a1102" cb:place="inline">其时，我作四室，建有四入口之家，于此向兽、禽、男、女赠予施物。</p> <lb ed="N" n="0270a12"/><p xml:id="pN44p0270a1201">三</p><p xml:id="pN44p0270a1202" cb:place="inline">无有间断令作包衣、卧榻、米饭、饮物、食物，我行大施。</p> <lb ed="N" n="0270a13"/><p xml:id="pN44p0270a1301">四</p><p xml:id="pN44p0270a1302" cb:place="inline">恰如奴仆以财之故近于主人，以身、语、意，向可尊者求。</p> <lb ed="N" n="0270a14"/><p xml:id="pN44p0270a1401">五</p><p xml:id="pN44p0270a1402" cb:place="inline">如是我，于一切之有，求菩提生。以施令众生满足，望最上之菩提智。</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0271a" n="0271a"/> <lb ed="N" n="0271a01"/> <lb ed="N" n="0271a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第七 阐陀库摩罗所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.77"/>第七 阐陀库摩罗所行</head> <lb ed="N" n="0271a03"/><p xml:id="pN44p0271a0301">一</p><p xml:id="pN44p0271a0302" cb:place="inline">于他，我为耶伽罗阇之实子，名为阐陀王子，于普婆瓦提城时，</p> <lb ed="N" n="0271a04"/><p xml:id="pN44p0271a0401">二</p><p xml:id="pN44p0271a0402" cb:place="inline">其时，我避離供牺，由供牺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0271014" n="0271014"/>场出，〔对世〕生倦怠而行大施。</p> <lb ed="N" n="0271a05"/><p xml:id="pN44p0271a0501">三</p><p xml:id="pN44p0271a0502" cb:place="inline">若我五六日间不与受施者，我亦不饮不啮、又不摄食物。</p> <lb ed="N" n="0271a06"/><p xml:id="pN44p0271a0601">四</p><p xml:id="pN44p0271a0602" cb:place="inline">恰如实际商人，蓄积商品後，有得大利益处，持运去商品。</p> <lb ed="N" n="0271a07"/><p xml:id="pN44p0271a0701">五</p><p xml:id="pN44p0271a0702" cb:place="inline">如是实际为自享受，不若施与他人较有大果，故应与他应有百之得分。</p> <lb ed="N" n="0271a08"/><p xml:id="pN44p0271a0801">六</p><p xml:id="pN44p0271a0802" cb:place="inline">知此意義，由有于有之间〔我〕行施。为得正菩提，我依施不违。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0271a09"/> <lb ed="N" n="0271a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第八 师威王所行</cb:mulu><head>第八 师威王所行</head> <lb ed="N" n="0271a11"/><p xml:id="pN44p0271a1101">一</p><p xml:id="pN44p0271a1102" cb:place="inline">于名为阿利托市，我名为斯威之士族。彼时座于勝大之高台，如是我思。</p> <lb ed="N" n="0271a12"/><p xml:id="pN44p0271a1201">二</p><p xml:id="pN44p0271a1202" cb:place="inline">“无论如何之物，施人之物而不与者，非我之根本。任谁非我眼中所望者我无惜 <lb ed="N" n="0271a13"/>而施与。”</p> <lb ed="N" n="0271a14"/><p xml:id="pN44p0271a1401">三</p><p xml:id="pN44p0271a1402" cb:place="inline">诸天之主帝释知予之思考，坐向天众而为此语：</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0272a" n="0272a"/> <lb ed="N" n="0272a01"/><p xml:id="pN44p0272a0101">四</p><p xml:id="pN44p0272a0102" cb:place="inline">“有大势力之斯威王，坐于勝高台上思惟：‘彼不知种种施而有不与者。’</p> <lb ed="N" n="0272a02"/><p xml:id="pN44p0272a0201">五</p><p xml:id="pN44p0272a0202" cb:place="inline">彼为真实而非不真实。友！我尙未确认<anchor xml:id="nkr_note_orig_0272015" n="0272015"/>。汝等可暂为应至。其间我可知其意。”</p> <lb ed="N" n="0272a03"/><p xml:id="pN44p0272a0301">六</p><p xml:id="pN44p0272a0302" cb:place="inline">彼作不断震颤、白发之头，曲躯而恼老，彼以盲目之状近于王。</p> <lb ed="N" n="0272a04"/><p xml:id="pN44p0272a0401"><ref cRef="PTS.Cp.78"/>七</p><p xml:id="pN44p0272a0402" cb:place="inline">彼于其时，伸左右肱，在头上为合掌而为此语：</p> <lb ed="N" n="0272a05"/><p xml:id="pN44p0272a0501">八</p><p xml:id="pN44p0272a0502" cb:place="inline">“大王！我望法之繁荣。娱乐施故，汝之名声高于人天。</p> <lb ed="N" n="0272a06"/><p xml:id="pN44p0272a0601">九</p><p xml:id="pN44p0272a0602" cb:place="inline">导我之目二皆被害成盲。与我一目，汝亦为一可过。”</p> <lb ed="N" n="0272a07"/><p xml:id="pN44p0272a0701">一〇</p><p xml:id="pN44p0272a0703" cb:place="inline">我闻彼之语而喜，心倦怠而为合掌喜悦，为此言曰：</p> <lb ed="N" n="0272a08"/><p xml:id="pN44p0272a0801">一一</p><p xml:id="pN44p0272a0803" cb:place="inline">“今我思议由宫殿到此。汝知我心为望目而来。</p> <lb ed="N" n="0272a09"/><p xml:id="pN44p0272a0901">一二</p><p xml:id="pN44p0272a0903" cb:place="inline">噢！我意成就，成满思考。未尝与之勝施，今日我与乞者。</p> <lb ed="N" n="0272a10"/><p xml:id="pN44p0272a1001">一三</p><p xml:id="pN44p0272a1003" cb:place="inline">汝来！西瓦伽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0272016" n="0272016"/>，汝立！勿踌躇<anchor xml:id="nkr_note_orig_0272017" n="0272017"/>，汝勿震动，两眼皆取出，施与乞者。</p> <lb ed="N" n="0272a11"/><p xml:id="pN44p0272a1101">一四</p><p xml:id="pN44p0272a1103" cb:place="inline">于此，彼西瓦伽被劝说，如我语而为。如陀罗之树髓，彼施与乞者。</p> <lb ed="N" n="0272a12"/><p xml:id="pN44p0272a1201">一五</p><p xml:id="pN44p0272a1203" cb:place="inline">我续与施，于续与施物之某时，予心无他。只为菩提之故。</p> <lb ed="N" n="0272a13"/><p xml:id="pN44p0272a1301">一六</p><p xml:id="pN44p0272a1303" cb:place="inline">我非憎恶两眼，我亦非憎恶自己。我为好一切智性。故我施与双眼。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0272a14"/> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0273a" n="0273a"/> <lb ed="N" n="0273a01"/> <lb ed="N" n="0273a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第九 卫珊陀罗所行</cb:mulu><head>第九 卫珊陀罗所行</head> <lb ed="N" n="0273a03"/><p xml:id="pN44p0273a0301">一</p><p xml:id="pN44p0273a0302" cb:place="inline">我母名为普沙提，是刹帝利族。彼于过去生，为帝释之大妃。</p> <lb ed="N" n="0273a04"/><p xml:id="pN44p0273a0401">二</p><p xml:id="pN44p0273a0402" cb:place="inline">见彼女之命尽，天王如是云：“于汝，汝如有愿望，将与汝十希望，吾爱者！”</p> <lb ed="N" n="0273a05"/><p xml:id="pN44p0273a0501">三</p><p xml:id="pN44p0273a0502" cb:place="inline">如是言而彼妃向破城者帝释云：“我有何过失耶？我不为汝所好耶？汝由所乐 <lb ed="N" n="0273a06"/>令我将没，恰如风中之树！”</p> <lb ed="N" n="0273a07"/><p xml:id="pN44p0273a0701">四</p><p xml:id="pN44p0273a0702" cb:place="inline">如是言而彼帝释亦再向彼女如次云：“依汝未为恶，又汝亦非我所不好。</p> <lb ed="N" n="0273a08"/><p xml:id="pN44p0273a0801"><ref cRef="PTS.Cp.79"/>五</p><p xml:id="pN44p0273a0802" cb:place="inline">汝之寿命唯存仅少，没时将来。应取吾与汝十最勝之愿望。”</p> <lb ed="N" n="0273a09"/><p xml:id="pN44p0273a0901">六</p><p xml:id="pN44p0273a0902" cb:place="inline">彼女依帝释所与之愿望，满喜欢喜，普沙提撰十之愿望，我亦入于其中。</p> <lb ed="N" n="0273a10"/><p xml:id="pN44p0273a1001">七</p><p xml:id="pN44p0273a1002" cb:place="inline">彼女普沙提，由彼地没而生为刹帝利。于阇头陀罗市与珊阇耶结婚。</p> <lb ed="N" n="0273a11"/><p xml:id="pN44p0273a1101">八</p><p xml:id="pN44p0273a1102" cb:place="inline">我入爱母普沙提之胎时，我依威力，令我母常喜施捨。</p> <lb ed="N" n="0273a12"/><p xml:id="pN44p0273a1201">九</p><p xml:id="pN44p0273a1202" cb:place="inline">向无财者、病者、老者、乞者、愿求诸人，〔又〕疲敝贫者、婆罗门与以施捨。</p> <lb ed="N" n="0273a13"/><p xml:id="pN44p0273a1301">一〇</p><p xml:id="pN44p0273a1303" cb:place="inline">彼女持我十个月後，右绕彼等之街。于卫沙诸人街之正中，普沙提生我。</p> <lb ed="N" n="0273a14"/><p xml:id="pN44p0273a1401">一一</p><p xml:id="pN44p0273a1403" cb:place="inline">我无母方之名，由此无所出之名。我于卫沙街出生，故为卫珊陀罗。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0274a" n="0274a"/> <lb ed="N" n="0274a01"/><p xml:id="pN44p0274a0101">一二</p><p xml:id="pN44p0274a0103" cb:place="inline">我于幼年，生为八岁时，思虑坐于宫殿行施捨。</p> <lb ed="N" n="0274a02"/><p xml:id="pN44p0274a0201">一三</p><p xml:id="pN44p0274a0203" cb:place="inline">目、肉、血、心脏我亦可施与。若谁如愿乞者，身体我亦可与。</p> <lb ed="N" n="0274a03"/><p xml:id="pN44p0274a0301">一四</p><p xml:id="pN44p0274a0303" cb:place="inline">我无震、无住、思惟自性时，尔时，耳饰闻<name role="" type="person">须弥山</name>林之土地发生震动。</p> <lb ed="N" n="0274a04"/><p xml:id="pN44p0274a0401">一五</p><p xml:id="pN44p0274a0403" cb:place="inline">每半月之第十五日，于满月之佈萨，乘乘料之象，为施而出。</p> <lb ed="N" n="0274a05"/><p xml:id="pN44p0274a0501">一六</p><p xml:id="pN44p0274a0503" cb:place="inline">住于迦棱伽王国之婆罗门等近我。向我请求被思考为幸运吉兆之象。</p> <lb ed="N" n="0274a06"/><p xml:id="pN44p0274a0601">一七</p><p xml:id="pN44p0274a0603" cb:place="inline">“大国土不降雨，为饑馑而饥饿。请乞与最良之象，纯白而最良之象。”</p> <lb ed="N" n="0274a07"/><p xml:id="pN44p0274a0701">一八</p><p xml:id="pN44p0274a0703" cb:place="inline">我不踌躇将与诸婆罗门对我之望。我不隐慝存在者，我意为乐施。</p> <lb ed="N" n="0274a08"/><p xml:id="pN44p0274a0801">一九</p><p xml:id="pN44p0274a0803" cb:place="inline">我得求者时，谢绝不适，我勿为绝受，我欲与廣大之象。</p> <lb ed="N" n="0274a09"/><p xml:id="pN44p0274a0901">二〇</p><p xml:id="pN44p0274a0903" cb:place="inline">捕象以鼻……〔乃至〕〔第三之五〕……</p> <lb ed="N" n="0274a10"/><p xml:id="pN44p0274a1001">二一</p><p xml:id="pN44p0274a1003" cb:place="inline">然又我与纯白最勝之象时，耳饰闻<name role="" type="person">须弥山</name>林之土地发生震动。</p> <lb ed="N" n="0274a11"/><p xml:id="pN44p0274a1101">二二</p><p xml:id="pN44p0274a1103" cb:place="inline">依彼施象而诸斯卫怒集，己由国土逐出。“彼行往万伽之山。”</p> <lb ed="N" n="0274a12"/><p xml:id="pN44p0274a1201">二三</p><p xml:id="pN44p0274a1203" cb:place="inline">为行无震、无住之大施，我被逐出，我将望彼等一撰择。</p> <lb ed="N" n="0274a13"/><p xml:id="pN44p0274a1301"><ref cRef="PTS.Cp.80"/>二四</p><p xml:id="pN44p0274a1303" cb:place="inline">一切之斯卫等，愿与我一撰择。望耳鼓而我行大施。</p> <lb ed="N" n="0274a14"/><p xml:id="pN44p0274a1401">二五</p><p xml:id="pN44p0274a1403" cb:place="inline">时于其处生大恐怖音响。〔彼等〕以施之故逐出我，然我行施。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0275a" n="0275a"/> <lb ed="N" n="0275a01"/><p xml:id="pN44p0275a0101">二六</p><p xml:id="pN44p0275a0103" cb:place="inline">我与象、马、车、奴、婢、牛、财而行大施，时我由街而出。</p> <lb ed="N" n="0275a02"/><p xml:id="pN44p0275a0201">二七</p><p xml:id="pN44p0275a0203" cb:place="inline">我由街出，以目返顾，尔时耳饰闻<name role="" type="person">须弥山</name>林土地发生震动。</p> <lb ed="N" n="0275a03"/><p xml:id="pN44p0275a0301">二八</p><p xml:id="pN44p0275a0303" cb:place="inline">施与四马之车，立于十字路口大道，孤独而无从者之我，摩提妃如次云：</p> <lb ed="N" n="0275a04"/><p xml:id="pN44p0275a0401">二九</p><p xml:id="pN44p0275a0403" cb:place="inline">“摩提！汝伴康哈！彼女妹而轻。我应伴阇利而行，何以故？彼为其兄而重。”</p> <lb ed="N" n="0275a05"/><p xml:id="pN44p0275a0501">三〇</p><p xml:id="pN44p0275a0503" cb:place="inline">如莲花、白莲花，摩提捕捉康哈阇那。我则取刹帝利生如金像之阇利。以水 <lb ed="N" n="0275a06"/>洒手，我向诸婆罗门与象。</p> <lb ed="N" n="0275a07"/><p xml:id="pN44p0275a0701">三一</p><p xml:id="pN44p0275a0703" cb:place="inline">生〔位〕高美我等四人之刹帝利，续步险要、平坦〔处〕，往万伽山行。</p> <lb ed="N" n="0275a08"/><p xml:id="pN44p0275a0801">三二</p><p xml:id="pN44p0275a0803" cb:place="inline">无论向如何之人，由风方向或反方向有来者，我等向彼等问道：“何处是万伽 <lb ed="N" n="0275a09"/>山？”</p> <lb ed="N" n="0275a10"/><p xml:id="pN44p0275a1001">三三</p><p xml:id="pN44p0275a1003" cb:place="inline">彼等见我等哀愍而语。彼等告苦云：“万伽山在甚远！”</p> <lb ed="N" n="0275a11"/><p xml:id="pN44p0275a1101">三四</p><p xml:id="pN44p0275a1103" cb:place="inline">若于森中子等，如见结果诸树，子等为此等果物之故而哭泣。</p> <lb ed="N" n="0275a12"/><p xml:id="pN44p0275a1201">三五</p><p xml:id="pN44p0275a1203" cb:place="inline">高廣大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0275018" n="0275018"/>之诸树，见子等之泣，实自下曲近子等。</p> <lb ed="N" n="0275a13"/><p xml:id="pN44p0275a1301">三六</p><p xml:id="pN44p0275a1303" cb:place="inline">喜而身毛竖立，见未曾有之不思议，全四支美之摩提出“善哉”之语。</p> <lb ed="N" n="0275a14"/><p xml:id="pN44p0275a1401">三七</p><p xml:id="pN44p0275a1403" cb:place="inline">“为汝，于世令身毛竖立，有未曾有之不思议。依卫珊陀罗之威光，诸树实自 <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0276a" n="0276a"/> <lb ed="N" n="0276a01"/>行弯下。”</p> <lb ed="N" n="0276a02"/><p xml:id="pN44p0276a0201">三八</p><p xml:id="pN44p0276a0203" cb:place="inline">夜叉等怜愍儿童缩短道路。实于出发当日，彼等到达阐陀罗陀。</p> <lb ed="N" n="0276a03"/><p xml:id="pN44p0276a0301">三九</p><p xml:id="pN44p0276a0303" cb:place="inline">尔时母方之兄弟住六万之王。皆合掌嚎叫近于彼等。</p> <lb ed="N" n="0276a04"/><p xml:id="pN44p0276a0401">四〇</p><p xml:id="pN44p0276a0403" cb:place="inline">于此与阐陀等及阐陀之子等交谈，彼等由彼離去行往万伽山。</p> <lb ed="N" n="0276a05"/><p xml:id="pN44p0276a0501">四一</p><p xml:id="pN44p0276a0503" cb:place="inline">天主帝释有大神力，命令维须竭摩：“善作！中心地好隐遁处与善造葉屋！”</p> <lb ed="N" n="0276a06"/><p xml:id="pN44p0276a0601"><ref cRef="PTS.Cp.81"/>四二</p><p xml:id="pN44p0276a0603" cb:place="inline">闻帝释之语，有大神力之维须竭摩善作中心地好隐遁处与善造葉屋。</p> <lb ed="N" n="0276a07"/><p xml:id="pN44p0276a0701">四三</p><p xml:id="pN44p0276a0703" cb:place="inline">入于音响少而无杂乱之森中，我等四人住于彼处山中。</p> <lb ed="N" n="0276a08"/><p xml:id="pN44p0276a0801">四四</p><p xml:id="pN44p0276a0803" cb:place="inline">我与妃摩提，又阇利与康哈阇那之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0276019" n="0276019"/>二人相互去忧，彼时住于隐遁处。</p> <lb ed="N" n="0276a09"/><p xml:id="pN44p0276a0901">四五</p><p xml:id="pN44p0276a0903" cb:place="inline">守子等在于隐遁处中我已无暇。摩提持来果实以养三人。</p> <lb ed="N" n="0276a10"/><p xml:id="pN44p0276a1001">四六</p><p xml:id="pN44p0276a1003" cb:place="inline">旅人近我，求住森林之我子阇利与康哈阇那两人。</p> <lb ed="N" n="0276a11"/><p xml:id="pN44p0276a1101">四七</p><p xml:id="pN44p0276a1103" cb:place="inline">见乞求者接近，我生欢喜。取二人之儿女，彼时我施与婆罗门。</p> <lb ed="N" n="0276a12"/><p xml:id="pN44p0276a1201">四八</p><p xml:id="pN44p0276a1203" cb:place="inline">自己之子等与婆罗门乞求者时，尔时，耳饰闻须弥之森林土地发生震动。</p> <lb ed="N" n="0276a13"/><p xml:id="pN44p0276a1301">四九</p><p xml:id="pN44p0276a1303" cb:place="inline">天帝释再降，现婆罗门之姿，向我乞求具戒贞妇摩提。</p> <lb ed="N" n="0276a14"/><p xml:id="pN44p0276a1401">五〇</p><p xml:id="pN44p0276a1403" cb:place="inline">以手取摩提，两手满水，以欢喜之意思考，我摩提与彼。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0277a" n="0277a"/> <lb ed="N" n="0277a01"/><p xml:id="pN44p0277a0101">五一</p><p xml:id="pN44p0277a0103" cb:place="inline">因摩提之被与而于天空诸天欢喜，尔时又为耳轮闻须弥之森林地发生震动。</p> <lb ed="N" n="0277a02"/><p xml:id="pN44p0277a0201">五二</p><p xml:id="pN44p0277a0203" cb:place="inline">施捨阇利与女康哈阇那及贞妇摩提妃，实为菩提之故，已无何考虑。</p> <lb ed="N" n="0277a03"/><p xml:id="pN44p0277a0301">五三</p><p xml:id="pN44p0277a0303" cb:place="inline">二人之子于我非憎恶，妃摩提我亦非憎恨。我好一切智性，故我施与所爱之 <lb ed="N" n="0277a04"/>物。</p> <lb ed="N" n="0277a05"/><p xml:id="pN44p0277a0501">五四</p><p xml:id="pN44p0277a0503" cb:place="inline">他于更大阿兰若中遭遇时，父母以慈而歎息，以谈苦乐。</p> <lb ed="N" n="0277a06"/><p xml:id="pN44p0277a0601">五五</p><p xml:id="pN44p0277a0603" cb:place="inline">两亲以耻之重痛近于我。尔时、以耳饰闻须弥之森林土地又发生震动。</p> <lb ed="N" n="0277a07"/><p xml:id="pN44p0277a0701">五六</p><p xml:id="pN44p0277a0703" cb:place="inline">又更已与亲类共同由大阿兰若出，我入于可爱之街市最勝之阐头陀罗市。</p> <lb ed="N" n="0277a08"/><p xml:id="pN44p0277a0801">五七</p><p xml:id="pN44p0277a0803" cb:place="inline">雨降七宝，大雲降雨。尔时，又耳饰闻须弥之森林地发生震动。</p> <lb ed="N" n="0277a09"/><p xml:id="pN44p0277a0901">五八</p><p xml:id="pN44p0277a0903" cb:place="inline">此地无心，不知苦乐，又我施力之故，七次之震动。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0277a10"/> <lb ed="N" n="0277a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十 兔贤者所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.82"/>第十 兔贤者所行</head> <lb ed="N" n="0277a12"/><p xml:id="pN44p0277a1201">一</p><p xml:id="pN44p0277a1202" cb:place="inline">此外我为兔徬徨于森林，食草葉、枝、果，不为他害之时，</p> <lb ed="N" n="0277a13"/><p xml:id="pN44p0277a1301">二</p><p xml:id="pN44p0277a1302" cb:place="inline">彼时，猿、豺、水獭之子与我，住同一之邻居。彼等朝夕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0277020" n="0277020"/>相见。</p> <lb ed="N" n="0277a14"/><p xml:id="pN44p0277a1401">三</p><p xml:id="pN44p0277a1402" cb:place="inline">我向彼等教行为之善恶：“汝等避诸恶，雨注众善。”</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0278a" n="0278a"/> <lb ed="N" n="0278a01"/><p xml:id="pN44p0278a0101">四</p><p xml:id="pN44p0278a0102" cb:place="inline">于佈萨日，见满月，于此处我告彼等：“此日，今日为佈萨。</p> <lb ed="N" n="0278a02"/><p xml:id="pN44p0278a0201">五</p><p xml:id="pN44p0278a0202" cb:place="inline">将与<persName>应供</persName>者準备诸施！施与<persName>应供</persName>者，汝等为佈萨。”</p> <lb ed="N" n="0278a03"/><p xml:id="pN44p0278a0301">六</p><p xml:id="pN44p0278a0302" cb:place="inline">彼等向我云：“善哉”，相应力与能力，準备诸施而求<persName>应供</persName>者。</p> <lb ed="N" n="0278a04"/><p xml:id="pN44p0278a0401">七</p><p xml:id="pN44p0278a0402" cb:place="inline">我坐，思考可供相应之施物：“若我得<persName>应供</persName>者，我应如何之施物？</p> <lb ed="N" n="0278a05"/><p xml:id="pN44p0278a0501">八</p><p xml:id="pN44p0278a0502" cb:place="inline">我〔无〕胡麻、绿草、豆类、粳米、酥油。我以草生活，不能与草。</p> <lb ed="N" n="0278a06"/><p xml:id="pN44p0278a0601">九</p><p xml:id="pN44p0278a0602" cb:place="inline">若<persName>应供</persName>者乞食来我近边，我将自己施与。然彼无所得而将不去。”</p> <lb ed="N" n="0278a07"/><p xml:id="pN44p0278a0701">一〇</p><p xml:id="pN44p0278a0703" cb:place="inline">帝释知我之思考，以婆罗门之形来近我住所，为将试练我之施与。</p> <lb ed="N" n="0278a08"/><p xml:id="pN44p0278a0801">一一</p><p xml:id="pN44p0278a0803" cb:place="inline">我见彼满足而为此语：“实善哉！为御身之食来我之前。</p> <lb ed="N" n="0278a09"/><p xml:id="pN44p0278a0901">一二</p><p xml:id="pN44p0278a0903" cb:place="inline">今日我将与汝未尝与之善施物。御身具戒德，害他于汝不宜。</p> <lb ed="N" n="0278a10"/><p xml:id="pN44p0278a1001">一三</p><p xml:id="pN44p0278a1003" cb:place="inline">汝来！燃火，集种种之薪，我将自烧煮，可为汝食。”</p> <lb ed="N" n="0278a11"/><p xml:id="pN44p0278a1101">一四</p><p xml:id="pN44p0278a1103" cb:place="inline">“善哉！”彼意喜而集种种薪。以炭中央作大薪堆。</p> <lb ed="N" n="0278a12"/><p xml:id="pN44p0278a1201">一五</p><p xml:id="pN44p0278a1203" cb:place="inline">于此处迅速扩大如默火。振抖附尘之肢体彼坐于一方。</p> <lb ed="N" n="0278a13"/><p xml:id="pN44p0278a1301">一六</p><p xml:id="pN44p0278a1303" cb:place="inline">大薪被积热而〔起〕烟时，于彼时，彼飞上而于光焰中落下。</p> <lb ed="N" n="0278a14"/><p xml:id="pN44p0278a1401"><ref cRef="PTS.Cp.83"/>一七</p><p xml:id="pN44p0278a1403" cb:place="inline">恰如实际，任谁如入于冷水者，喜而消忧、热，亦与满足。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0279a" n="0279a"/> <lb ed="N" n="0279a01"/><p xml:id="pN44p0279a0101">一八</p><p xml:id="pN44p0279a0103" cb:place="inline">如是入于燃火之时，诸忧之〔火〕恰如以冷水消失之。</p> <lb ed="N" n="0279a02"/><p xml:id="pN44p0279a0201">一九</p><p xml:id="pN44p0279a0203" cb:place="inline">我以毛、皮肤、肉、腱<anchor xml:id="nkr_note_orig_0279021" n="0279021"/>、骨、心脏、筋、单一之全身与婆罗门。</p> <lb ed="N" n="0279a03"/><p xml:id="pN44p0279a0301">〔此之摄颂〕</p> <lb ed="N" n="0279a04"/><p xml:id="pN44p0279a0401">一</p><lg xml:id="lgN44p0279a0401"><l>阿伽提婆罗门，僧伽、达难阇耶王，摩诃须达沙那王，摩诃果银达婆罗门，</l></lg> <lb ed="N" n="0279a05"/><p xml:id="pN44p0279a0501">二</p><lg xml:id="lgN44p0279a0501"><l>尼弥、阐陀库摩罗，斯威王、卫珊陀罗，彼时我为兔，我施彼等最勝物。</l></lg> <lb ed="N" n="0279a06"/><p xml:id="pN44p0279a0601">三</p><lg xml:id="lgN44p0279a0601"><l>此等装饰之施与，此等施与之成就，施与乞求生命者，我成就此波罗蜜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0279022" n="0279022"/>。</l></lg> <lb ed="N" n="0279a07"/><p xml:id="pN44p0279a0701">四</p><lg xml:id="lgN44p0279a0701"><l>我见来为乞食，为此我捨己之身。于施我为无等者，施<anchor xml:id="nkr_note_add_0279a0701" n="0279a0701"/><anchor xml:id="beg0279a0701" n="0279a0701"/>波<anchor xml:id="end0279a0701"/>罗蜜吾成就。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0279a08"/> <lb ed="N" n="0279a09"/> <lb ed="N" n="0279a10"/> <lb ed="N" n="0279a11"/> <lb ed="N" n="0279a12"/> <lb ed="N" n="0279a13"/> <lb ed="N" n="0279a14"/> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0280a" n="0280a"/> <lb ed="N" n="0280a01"/> <lb ed="N" n="0280a02"/> <lb ed="N" n="0280a03"/> <lb ed="N" n="0280a04"/> <lb ed="N" n="0280a05"/> <lb ed="N" n="0280a06"/> <lb ed="N" n="0280a07"/> <lb ed="N" n="0280a08"/> <lb ed="N" n="0280a09"/> <lb ed="N" n="0280a10"/> <lb ed="N" n="0280a11"/> <lb ed="N" n="0280a12"/> <lb ed="N" n="0280a13"/> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0281a" n="0281a"/> <lb ed="N" n="0281a01"/> <lb ed="N" n="0281a02"/> <lb ed="N" n="0281a03"/> <lb ed="N" n="0281a04"/> <lb ed="N" n="0281a05"/> <lb ed="N" n="0281a06"/> <lb ed="N" n="0281a07"/> <lb ed="N" n="0281a08"/> <lb ed="N" n="0281a09"/> <lb ed="N" n="0281a10"/> <lb ed="N" n="0281a11"/> <lb ed="N" n="0281a12"/> <lb ed="N" n="0281a13"/> <lb ed="N" n="0281a14"/> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0282a" n="0282a"/> <lb ed="N" n="0282a01"/> <lb ed="N" n="0282a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">二 戒波罗蜜</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.84"/>二 戒波罗蜜</head> <lb ed="N" n="0282a03"/> <lb ed="N" n="0282a04"/> <lb ed="N" n="0282a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一 具戒象所行</cb:mulu><head>第一 具戒象所行</head> <lb ed="N" n="0282a06"/><p xml:id="pN44p0282a0601">一</p><p xml:id="pN44p0282a0602" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0282001" n="0282001"/>我于森林中，为象而养母者时，于地上以功德，已无似我者。</p> <lb ed="N" n="0282a07"/><p xml:id="pN44p0282a0701">二</p><p xml:id="pN44p0282a0702" cb:place="inline">樵夫于森林中见〔我〕，以我事告王：“大王！适汝之象住森林中。</p> <lb ed="N" n="0282a08"/><p xml:id="pN44p0282a0801">三</p><p xml:id="pN44p0282a0802" cb:place="inline">对彼而言，勿用试练，沟枪亦〔勿用〕。彼如以牙牵之，实将自来此处。”</p> <lb ed="N" n="0282a09"/><p xml:id="pN44p0282a0901">四</p><p xml:id="pN44p0282a0902" cb:place="inline">王闻彼之此言，意尙满足，派遣有学识、才能之师而为象调御师。</p> <lb ed="N" n="0282a10"/><p xml:id="pN44p0282a1001">五</p><p xml:id="pN44p0282a1002" cb:place="inline">彼象调御师见〔我〕于莲池中为养母而拔莲根。</p> <lb ed="N" n="0282a11"/><p xml:id="pN44p0282a1101">六</p><p xml:id="pN44p0282a1102" cb:place="inline">彼见知我戒德之相：“汝来！子！”捕我之牙。</p> <lb ed="N" n="0282a12"/><p xml:id="pN44p0282a1201">七</p><p xml:id="pN44p0282a1202" cb:place="inline">尔时我身所具自然之力，以现等千象等力故。</p> <lb ed="N" n="0282a13"/><p xml:id="pN44p0282a1301">八</p><p xml:id="pN44p0282a1302" cb:place="inline">若我，遣怒为捕我而接近之诸人者，则不得对向全国之人。</p> <lb ed="N" n="0282a14"/><p xml:id="pN44p0282a1401">九</p><p xml:id="pN44p0282a1402" cb:place="inline">然我为守戒，为成满戒波罗蜜，对落我于<anchor xml:id="nkr_note_orig_0282002" n="0282002"/>沟者，心不作变异。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0283a" n="0283a"/> <lb ed="N" n="0283a01"/><p xml:id="pN44p0283a0101">一〇</p><p xml:id="pN44p0283a0103" cb:place="inline">若彼等于彼处，以诸斧枪虽欲击打，我恐破戒故而不怒彼等</p></cb:div> <lb ed="N" n="0283a02"/> <lb ed="N" n="0283a03"/> <lb ed="N" n="0283a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二 般达龙所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.85"/>第二 般达龙所行</head> <lb ed="N" n="0283a05"/><p xml:id="pN44p0283a0501">一</p><p xml:id="pN44p0283a0502" cb:place="inline">于他，我般达龙，言为大神力者时，与威鲁婆伽（廣目天）大王共往天界而行。</p> <lb ed="N" n="0283a06"/><p xml:id="pN44p0283a0601">二</p><p xml:id="pN44p0283a0602" cb:place="inline">于此我见诸天，具备安乐之一途，为往彼天而行持戒禁。</p> <lb ed="N" n="0283a07"/><p xml:id="pN44p0283a0701">三</p><p xml:id="pN44p0283a0702" cb:place="inline">为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0283003" n="0283003"/>身之处理，支持生之食量，持四分而横卧于蚁穴之顶。</p> <lb ed="N" n="0283a08"/><p xml:id="pN44p0283a0801">四</p><p xml:id="pN44p0283a0802" cb:place="inline">“以皮、毛肤、肉或腱骨，以此有可为事者，被与故可持去。”</p> <lb ed="N" n="0283a09"/><p xml:id="pN44p0283a0901">五</p><p xml:id="pN44p0283a0902" cb:place="inline">伴不知恩者之蛇使而捕我。投入笼中到处舞踊。</p> <lb ed="N" n="0283a10"/><p xml:id="pN44p0283a1001">六</p><p xml:id="pN44p0283a1002" cb:place="inline">投入笼中或用手打时，我恐破戒故，不令蛇使发怒。</p> <lb ed="N" n="0283a11"/><p xml:id="pN44p0283a1101">七</p><p xml:id="pN44p0283a1102" cb:place="inline">对我捨己生命事，较草还易。越戒之事，对我如由地上陞尙〔难〕。</p> <lb ed="N" n="0283a12"/><p xml:id="pN44p0283a1201">八</p><p xml:id="pN44p0283a1202" cb:place="inline">无限、百生、亦有捨我生之事，虽为四洲故，决定我不破戒。</p> <lb ed="N" n="0283a13"/><p xml:id="pN44p0283a1301">九</p><p xml:id="pN44p0283a1302" cb:place="inline">又我为守戒，为成满戒波罗蜜，虽然投我入笼，〔我〕心已不作异态。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0283a14"/> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0284a" n="0284a"/> <lb ed="N" n="0284a01"/> <lb ed="N" n="0284a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三 瞻波龙所行</cb:mulu><head>第三 瞻波龙所行</head> <lb ed="N" n="0284a03"/><p xml:id="pN44p0284a0301">一</p><p xml:id="pN44p0284a0302" cb:place="inline">于他，我为大神力者瞻波龙时，是顺法者具戒禁。</p> <lb ed="N" n="0284a04"/><p xml:id="pN44p0284a0401">二</p><p xml:id="pN44p0284a0402" cb:place="inline">其时，我为法行者修佈萨，调蛇者捕我于王门舞踊。</p> <lb ed="N" n="0284a05"/><p xml:id="pN44p0284a0501">三</p><p xml:id="pN44p0284a0502" cb:place="inline">彼之思考靑、黄或赤色，以心从彼，我为似被思考者〔之色〕。</p> <lb ed="N" n="0284a06"/><p xml:id="pN44p0284a0601"><ref cRef="PTS.Cp.86"/>四</p><p xml:id="pN44p0284a0602" cb:place="inline">我使地将成为水，使水亦将成为地。若我为彼事成怒，则一瞬之间将为灰烬。</p> <lb ed="N" n="0284a07"/><p xml:id="pN44p0284a0701">五</p><p xml:id="pN44p0284a0702" cb:place="inline">若于心力之下我如成就，则由戒脱落。无戒者不能成就最上之目的。</p> <lb ed="N" n="0284a08"/><p xml:id="pN44p0284a0801">六</p><p xml:id="pN44p0284a0802" cb:place="inline">身被破，于此处被分散亦佳。然则我不破戒，虽然身散如粉。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0284a09"/> <lb ed="N" n="0284a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第四 周罗普提所行</cb:mulu><head>第四 周罗普提所行</head> <lb ed="N" n="0284a11"/><p xml:id="pN44p0284a1101">一</p><p xml:id="pN44p0284a1102" cb:place="inline">于他，我为周罗普提为善具戒者时，见为恐惧有为出離。</p> <lb ed="N" n="0284a12"/><p xml:id="pN44p0284a1201">二</p><p xml:id="pN44p0284a1202" cb:place="inline">我妻为梵女有如黄金。彼女不望成劫而为出離。</p> <lb ed="N" n="0284a13"/><p xml:id="pN44p0284a1301">三</p><p xml:id="pN44p0284a1302" cb:place="inline">无住所断结缚，于家族或众无愿望，陆续迴绕市村我等至波罗奈。</p> <lb ed="N" n="0284a14"/><p xml:id="pN44p0284a1401">四</p><p xml:id="pN44p0284a1402" cb:place="inline">于彼处与族、众不交往而为贤明我等居住，我等二人住于无杂然少音之王园。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0285a" n="0285a"/> <lb ed="N" n="0285a01"/><p xml:id="pN44p0285a0101">五</p><p xml:id="pN44p0285a0102" cb:place="inline">为见园而行，王见梵女。近而问我：“彼女为汝之物耶？为谁之妇耶？”</p> <lb ed="N" n="0285a02"/><p xml:id="pN44p0285a0201">六</p><p xml:id="pN44p0285a0202" cb:place="inline">如此问我，向彼作以下之语：“彼女非我之妻，乃为共一法教者。”</p> <lb ed="N" n="0285a03"/><p xml:id="pN44p0285a0301">七</p><p xml:id="pN44p0285a0302" cb:place="inline">对彼女得爱著，而令捕我，以力〔强〕压使入後宫。</p> <lb ed="N" n="0285a04"/><p xml:id="pN44p0285a0401">八</p><p xml:id="pN44p0285a0402" cb:place="inline">为一教而我被牵行于水甁妇之〔车〕，使予生怒。</p> <lb ed="N" n="0285a05"/><p xml:id="pN44p0285a0501">九</p><p xml:id="pN44p0285a0502" cb:place="inline">于怒起同时我忆念戒禁，实于此处捕怒，不许普遍增长。</p> <lb ed="N" n="0285a06"/><p xml:id="pN44p0285a0601">一〇</p><p xml:id="pN44p0285a0603" cb:place="inline">纵然虽有人用锐利之枪打击梵女，我为菩提故我不破戒。</p> <lb ed="N" n="0285a07"/><p xml:id="pN44p0285a0701">一一</p><p xml:id="pN44p0285a0703" cb:place="inline">我幷非憎恶彼梵女，我亦非无力。我为好一切智性，故我守戒。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0285a08"/> <lb ed="N" n="0285a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第五 牛王所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.87"/>第五 牛王所行</head> <lb ed="N" n="0285a10"/><p xml:id="pN44p0285a1001">一</p><p xml:id="pN44p0285a1002" cb:place="inline">于他，我又为徬徨森林中水牛时，身体发达而有力，为一大可怖之形相。</p> <lb ed="N" n="0285a11"/><p xml:id="pN44p0285a1101">二</p><p xml:id="pN44p0285a1102" cb:place="inline">山之倾斜面、山之崄岨地、或在树下、水边，在彼处有诸水牛之住所，各各〔水 <lb ed="N" n="0285a12"/>牛〕于彼处。</p> <lb ed="N" n="0285a13"/><p xml:id="pN44p0285a1301">三</p><p xml:id="pN44p0285a1302" cb:place="inline">步于大阿兰若，我见满幸福之处。到彼处我或立或卧。</p> <lb ed="N" n="0285a14"/><p xml:id="pN44p0285a1401">四</p><p xml:id="pN44p0285a1402" cb:place="inline">其时，于彼处有恶贱而轻率之猿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0285004" n="0285004"/>来，向肩、额、眉放尿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0285005" n="0285005"/>而击打。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0286a" n="0286a"/> <lb ed="N" n="0286a01"/><p xml:id="pN44p0286a0101">五</p><p xml:id="pN44p0286a0102" cb:place="inline">第一日然、第二、第三、第四日亦是，一切之时使我受辱，由彼我为所苦。</p> <lb ed="N" n="0286a02"/><p xml:id="pN44p0286a0201">六</p><p xml:id="pN44p0286a0202" cb:place="inline">夜叉见我受苦，如是向我云：“汝以角蹄令彼为恶曲者亡！”</p> <lb ed="N" n="0286a03"/><p xml:id="pN44p0286a0301">七</p><p xml:id="pN44p0286a0302" cb:place="inline">夜叉如是云时，我如下话之：“何故汝为恶，持贱屍向我涂血？”</p> <lb ed="N" n="0286a04"/><p xml:id="pN44p0286a0401">八</p><p xml:id="pN44p0286a0402" cb:place="inline">若我怒彼之事，则将较彼为卑敝者。我将破戒欤？贤者等将<anchor xml:id="nkr_note_orig_0286006" n="0286006"/>谤我。</p> <lb ed="N" n="0286a05"/><p xml:id="pN44p0286a0501">九</p><p xml:id="pN44p0286a0502" cb:place="inline">轻蔑生命之不若淸净故而死较为勝。虽然为生，我等可为害他人耶！</p> <lb ed="N" n="0286a06"/><p xml:id="pN44p0286a0601">一〇</p><p xml:id="pN44p0286a0603" cb:place="inline">彼续对我轻侮，对他者等亦同样将为如是。彼等必将在彼处害彼。此乃我将 <lb ed="N" n="0286a07"/>为解脱之事。</p> <lb ed="N" n="0286a08"/><p xml:id="pN44p0286a0801">一一</p><p xml:id="pN44p0286a0803" cb:place="inline">向卑贱之人、中等之人、最勝之人忍耐侮蔑，如是而为善智者，以意得达如 <lb ed="N" n="0286a09"/>望。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0286a10"/> <lb ed="N" n="0286a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第六 辘轳鹿王所行</cb:mulu><head>第六 辘轳鹿王所行</head> <lb ed="N" n="0286a12"/><p xml:id="pN44p0286a1201">一</p><p xml:id="pN44p0286a1202" cb:place="inline">于他，我似金线，名为辘轳鹿王，具最上之戒时。</p> <lb ed="N" n="0286a13"/><p xml:id="pN44p0286a1301">二</p><p xml:id="pN44p0286a1302" cb:place="inline">美而乐，離人里而为人所不居之处，我入于心乐恒河岸之住家。</p> <lb ed="N" n="0286a14"/><p xml:id="pN44p0286a1401"><ref cRef="PTS.Cp.88"/>三</p><p xml:id="pN44p0286a1402" cb:place="inline">尔时，于恒河之上游，为诸富者所恼之人，落入恒河：“我生耶？或死耶？”</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0287a" n="0287a"/> <lb ed="N" n="0287a01"/><p xml:id="pN44p0287a0101">四</p><p xml:id="pN44p0287a0102" cb:place="inline">彼昼夜于恒河大水中流，续为哀呼之声，行于恒河之当中。</p> <lb ed="N" n="0287a02"/><p xml:id="pN44p0287a0201">五</p><p xml:id="pN44p0287a0202" cb:place="inline">我闻彼悲哀之声，立恒河之岸问曰：“汝为何人？”</p> <lb ed="N" n="0287a03"/><p xml:id="pN44p0287a0301">六</p><p xml:id="pN44p0287a0302" cb:place="inline">彼时，彼为我问，说明己之因缘：“我受富者恐怖战慄，投入大河！”</p> <lb ed="N" n="0287a04"/><p xml:id="pN44p0287a0401">七</p><p xml:id="pN44p0287a0402" cb:place="inline">我起愍彼之情，捨生入河，于夜之黑暗中救彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0287007" n="0287007"/>而出。</p> <lb ed="N" n="0287a05"/><p xml:id="pN44p0287a0501">八</p><p xml:id="pN44p0287a0502" cb:place="inline">知满足之时，我向彼如下云：“于我有此一愿，对任何人亦勿云我事！”</p> <lb ed="N" n="0287a06"/><p xml:id="pN44p0287a0601">九</p><p xml:id="pN44p0287a0602" cb:place="inline">往街行而被问，彼谈财故。彼伴王来予之前。</p> <lb ed="N" n="0287a07"/><p xml:id="pN44p0287a0701">一〇</p><p xml:id="pN44p0287a0703" cb:place="inline">我向王说明一切因缘，王听彼语向彼拉箭云：“我在此发现，将害我此伪骗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0287008" n="0287008"/> <lb ed="N" n="0287a08"/>友之卑贱者。”</p> <lb ed="N" n="0287a09"/><p xml:id="pN44p0287a0901">一一</p><p xml:id="pN44p0287a0903" cb:place="inline">我为守护彼，以我身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0287009" n="0287009"/>化作。“大王！可置如原<anchor xml:id="nkr_note_orig_0287010" n="0287010"/>先！汝之所望者我将不为！”</p> <lb ed="N" n="0287a10"/><p xml:id="pN44p0287a1001">一二</p><p xml:id="pN44p0287a1003" cb:place="inline">我守戒但我己不守生。此时实我为菩提故，我已成具戒者。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0287a11"/> <lb ed="N" n="0287a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第七 摩坦伽所行</cb:mulu><head>第七 摩坦伽所行</head> <lb ed="N" n="0287a13"/><p xml:id="pN44p0287a1301">一</p><p xml:id="pN44p0287a1302" cb:place="inline">于他，我为縺发者心气高傲，名为摩坦伽，具戒而心善安立之时，</p> <lb ed="N" n="0287a14"/><p xml:id="pN44p0287a1401">二</p><p xml:id="pN44p0287a1402" cb:place="inline">我与一婆罗门二人住于恒河之岸，我住于上游，婆罗门住于下游。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0288a" n="0288a"/> <lb ed="N" n="0288a01"/><p xml:id="pN44p0288a0101">三</p><p xml:id="pN44p0288a0102" cb:place="inline">沿岸继续步行，往上彼见我苦行林。于彼处嘲我而咒我头碎。</p> <lb ed="N" n="0288a02"/><p xml:id="pN44p0288a0201">四</p><p xml:id="pN44p0288a0202" cb:place="inline">若我怒彼，若我不守戒，我卑视彼，将成如灰。</p> <lb ed="N" n="0288a03"/><p xml:id="pN44p0288a0301"><ref cRef="PTS.Cp.89"/>五</p><p xml:id="pN44p0288a0302" cb:place="inline">彼于其时，为恶心而发怒咒我，彼自行头落依瑜伽而除我。</p> <lb ed="N" n="0288a04"/><p xml:id="pN44p0288a0401">六</p><p xml:id="pN44p0288a0402" cb:place="inline">我守戒，我己不守生。此时我实为菩提故，我为具戒者。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0288a05"/> <lb ed="N" n="0288a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第八 法天子所行</cb:mulu><head>第八 法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0288011" n="0288011"/>天子所行</head> <lb ed="N" n="0288a07"/><p xml:id="pN44p0288a0701">一</p><p xml:id="pN44p0288a0702" cb:place="inline">于他，我为大夜叉有大神力，名为达摩大夜叉，为一切世界之爱愍者时，</p> <lb ed="N" n="0288a08"/><p xml:id="pN44p0288a0801">二</p><p xml:id="pN44p0288a0802" cb:place="inline">为大众而令取十善业道，伴友与从者共同巡视街村。</p> <lb ed="N" n="0288a09"/><p xml:id="pN44p0288a0901">三</p><p xml:id="pN44p0288a0902" cb:place="inline">婆婆为一卑鄙夜叉，彼点现<anchor xml:id="nkr_note_orig_0288012" n="0288012"/>十恶，彼亦时伴友与从者，共巡视地上。</p> <lb ed="N" n="0288a10"/><p xml:id="pN44p0288a1001">四</p><p xml:id="pN44p0288a1002" cb:place="inline">说法者与非法者，吾等二人为相反者。共同对于道，轭于轭相衝张合<anchor xml:id="nkr_note_orig_0288013" n="0288013"/>对峙。</p> <lb ed="N" n="0288a11"/><p xml:id="pN44p0288a1101">五</p><p xml:id="pN44p0288a1102" cb:place="inline">依此而善者与恶者之争起。由避道发生大鬥。</p> <lb ed="N" n="0288a12"/><p xml:id="pN44p0288a1201">六</p><p xml:id="pN44p0288a1202" cb:place="inline">若我怒彼，如破苦行之德，与诸从者同使彼将成尘埃之态。</p> <lb ed="N" n="0288a13"/><p xml:id="pN44p0288a1301">七</p><p xml:id="pN44p0288a1302" cb:place="inline">然我为守戒，心意令寂，与从者同向下，我向恶者让道。</p> <lb ed="N" n="0288a14"/><p xml:id="pN44p0288a1401">八</p><p xml:id="pN44p0288a1402" cb:place="inline">为心之寂静，我由道向下，同时地立即于恶夜叉与孔隙。</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0289a" n="0289a"/> <lb ed="N" n="0289a01"/> <lb ed="N" n="0289a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第九 阇耶帝沙所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.90"/>第九 阇耶帝沙所行</head> <lb ed="N" n="0289a03"/><p xml:id="pN44p0289a0301">一</p><p xml:id="pN44p0289a0302" cb:place="inline">于般阇罗国中最勝市，都之迦毘罗名为阇耶帝沙王，具有戒德。</p> <lb ed="N" n="0289a04"/><p xml:id="pN44p0289a0401">二</p><p xml:id="pN44p0289a0402" cb:place="inline">我为其王子，名为须陀达摩，善具戒力有德而不衰退，常伴最上之从属。</p> <lb ed="N" n="0289a05"/><p xml:id="pN44p0289a0501">三</p><p xml:id="pN44p0289a0502" cb:place="inline">我父行猎近食人者。彼捕我父。“汝为我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0289014" n="0289014"/>食物，勿动！”</p> <lb ed="N" n="0289a06"/><p xml:id="pN44p0289a0601">四</p><p xml:id="pN44p0289a0602" cb:place="inline">彼闻此语充满恐怖，见食人者，于彼腿起痲痹。</p> <lb ed="N" n="0289a07"/><p xml:id="pN44p0289a0701">五</p><p xml:id="pN44p0289a0702" cb:place="inline">“再取所获之物，许一时归宅，離〔我〕！”</p> <lb ed="N" n="0289a08"/><p xml:id="pN44p0289a0801">父命我与婆罗门以财。</p> <lb ed="N" n="0289a09"/><p xml:id="pN44p0289a0901">六</p><p xml:id="pN44p0289a0902" cb:place="inline">“子！践祚王位，再勿怠此事。食人者为许我一时之归宅！”</p> <lb ed="N" n="0289a10"/><p xml:id="pN44p0289a1001">七</p><p xml:id="pN44p0289a1002" cb:place="inline">我礼父母变形自己，置弓与刃近食人者。</p> <lb ed="N" n="0289a11"/><p xml:id="pN44p0289a1101">八</p><p xml:id="pN44p0289a1102" cb:place="inline">若彼恐惧手执武器接近时，我如令作恐怖，则我将破<anchor xml:id="nkr_note_orig_0289015" n="0289015"/>戒。</p> <lb ed="N" n="0289a12"/><p xml:id="pN44p0289a1201">九</p><p xml:id="pN44p0289a1202" cb:place="inline">我恐破戒故，己不持彼之嫌恶物。以慈心利言我如下云：</p> <lb ed="N" n="0289a13"/><p xml:id="pN44p0289a1301">一〇</p><p xml:id="pN44p0289a1303" cb:place="inline">“请燃大火，我由薪木堕落，知时之至，汝！请食，祖父<anchor xml:id="nkr_note_orig_0289016" n="0289016"/>！”</p> <lb ed="N" n="0289a14"/><p xml:id="pN44p0289a1401">一一</p><p xml:id="pN44p0289a1403" cb:place="inline">如是持戒故，我己不守生命。又以彼之故，我常令其他之杀生者出家。</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0290a" n="0290a"/> <lb ed="N" n="0290a01"/> <lb ed="N" n="0290a02"/> <lb ed="N" n="0290a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十 珊伽婆罗所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.91"/>第十 珊伽婆罗所行</head> <lb ed="N" n="0290a04"/><p xml:id="pN44p0290a0401">一</p><p xml:id="pN44p0290a0402" cb:place="inline">于他，我为有大神力僧伽婆罗，有牙为剧烈之武器，毒蛇为诸蛇之王时，</p> <lb ed="N" n="0290a05"/><p xml:id="pN44p0290a0501">二</p><p xml:id="pN44p0290a0502" cb:place="inline">于四街大道为种种之人群处，住四分佈萨戒，于此处定为住所。</p> <lb ed="N" n="0290a06"/><p xml:id="pN44p0290a0601">三</p><p xml:id="pN44p0290a0602" cb:place="inline">“若人为皮、毛肤、肉、腿、骨如以此等有用者，为与之物则请持去！”</p> <lb ed="N" n="0290a07"/><p xml:id="pN44p0290a0701">四</p><p xml:id="pN44p0290a0702" cb:place="inline">粗暴而成贪欲无慈悲之普奢族等见吾，于此处手持棒、槌接近我。</p> <lb ed="N" n="0290a08"/><p xml:id="pN44p0290a0801">五</p><p xml:id="pN44p0290a0802" cb:place="inline">突刺鼻尾与脊髓之骨，载乘于担棒之上，普奢族人等运我。</p> <lb ed="N" n="0290a09"/><p xml:id="pN44p0290a0901">六</p><p xml:id="pN44p0290a0902" cb:place="inline">我望海、森林、山、共是此地，于此处以鼻息烧灭〔自焚〕。</p> <lb ed="N" n="0290a10"/><p xml:id="pN44p0290a1001">七</p><p xml:id="pN44p0290a1002" cb:place="inline">诸神以杵刺或以短枪切，我已不怒普奢族等。此成就我戒波罗蜜。</p> <lb ed="N" n="0290a11"/><p xml:id="pN44p0290a1101">〔此之摄颂〕</p> <lb ed="N" n="0290a12"/><p xml:id="pN44p0290a1201">一</p><lg xml:id="lgN44p0290a1201"><l>具戒象，般达龙与瞻波龙，周罗普提、牛王、辘轳鹿、摩坦伽与大夜叉，</l></lg> <lb ed="N" n="0290a13"/><p xml:id="pN44p0290a1301">二</p><lg xml:id="lgN44p0290a1301"><l>阇耶帝沙王子，此等一切有戒力，为资具、指示者，捨弃生命守诸戒。</l></lg> <lb ed="N" n="0290a14"/><p xml:id="pN44p0290a1401">三</p><lg xml:id="lgN44p0290a1401"><l>僧伽婆罗自焚时，〔曾住四分佈萨戒，〕一切生时<anchor xml:id="nkr_note_orig_0290017" n="0290017"/>如何人，此为我戒波罗蜜。</l></lg></cb:div></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0291a" n="0291a"/> <lb ed="N" n="0291a01"/> <lb ed="N" n="0291a02"/> <lb ed="N" n="0291a03"/> <lb ed="N" n="0291a04"/> <lb ed="N" n="0291a05"/> <lb ed="N" n="0291a06"/> <lb ed="N" n="0291a07"/> <lb ed="N" n="0291a08"/> <lb ed="N" n="0291a09"/> <lb ed="N" n="0291a10"/> <lb ed="N" n="0291a11"/> <lb ed="N" n="0291a12"/> <lb ed="N" n="0291a13"/> <lb ed="N" n="0291a14"/> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0292a" n="0292a"/> <lb ed="N" n="0292a01"/> <lb ed="N" n="0292a02"/> <lb ed="N" n="0292a03"/> <lb ed="N" n="0292a04"/> <lb ed="N" n="0292a05"/> <lb ed="N" n="0292a06"/> <lb ed="N" n="0292a07"/> <lb ed="N" n="0292a08"/> <lb ed="N" n="0292a09"/> <lb ed="N" n="0292a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">三 出離波罗蜜等</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.92"/>三 出離波罗蜜等</head> <lb ed="N" n="0292a11"/> <lb ed="N" n="0292a12"/> <lb ed="N" n="0292a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一 优单阐耶所行</cb:mulu><head>第一 优单阐耶所行</head> <lb ed="N" n="0292a14"/><p xml:id="pN44p0292a1401">一</p><p xml:id="pN44p0292a1402" cb:place="inline">我名声无量之王子，为优单阇耶时，见露、水滴落于太阳之热，心怀厌世之情。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0293a" n="0293a"/> <lb ed="N" n="0293a01"/><p xml:id="pN44p0293a0101">二</p><p xml:id="pN44p0293a0102" cb:place="inline">其不倦怠（厌世）之情所征服，使我已增大。礼父、母愿求出家。</p> <lb ed="N" n="0293a02"/><p xml:id="pN44p0293a0201">三</p><p xml:id="pN44p0293a0202" cb:place="inline">合掌与村人，为共同与国人成彼等望我。“今日，子！领有富贵而为繁荣之大 <lb ed="N" n="0293a03"/>地！”</p> <lb ed="N" n="0293a04"/><p xml:id="pN44p0293a0401">四</p><p xml:id="pN44p0293a0402" cb:place="inline">实不顾王属、後宫、村民、国人、悲怜之〔父母〕而我出家。</p> <lb ed="N" n="0293a05"/><p xml:id="pN44p0293a0501">五</p><p xml:id="pN44p0293a0502" cb:place="inline">捨弃一切之地、王国、亲类、从属、名声，实为菩提故，我已不思。</p> <lb ed="N" n="0293a06"/><p xml:id="pN44p0293a0601">六</p><p xml:id="pN44p0293a0602" cb:place="inline">非憎恶父、母，亦非憎恶大名声。我好一切智性，故捨弃国。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0293a07"/> <lb ed="N" n="0293a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二 苏摩那沙所行</cb:mulu><head>第二 苏摩那沙所行</head> <lb ed="N" n="0293a09"/><p xml:id="pN44p0293a0901">一</p><p xml:id="pN44p0293a0902" cb:place="inline">于他，我在最上之市，印达婆陀，受慈爱之子，被知为苏摩那沙时，</p> <lb ed="N" n="0293a10"/><p xml:id="pN44p0293a1001">二</p><p xml:id="pN44p0293a1002" cb:place="inline">具备戒德，有善辩才，恭敬老人，有廉耻，又通晓诸摄取。</p> <lb ed="N" n="0293a11"/><p xml:id="pN44p0293a1101">三</p><p xml:id="pN44p0293a1102" cb:place="inline">彼王之从者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0293001" n="0293001"/>是伪苦行者。种植摩罗之树<anchor xml:id="nkr_note_orig_0293002" n="0293002"/>而为生活。</p> <lb ed="N" n="0293a12"/><p xml:id="pN44p0293a1201"><ref cRef="PTS.Cp.93"/>四</p><p xml:id="pN44p0293a1202" cb:place="inline">我见彼虚伪无内容稻穀之堆积，如中空之树，无髓之芭蕉。</p> <lb ed="N" n="0293a13"/><p xml:id="pN44p0293a1301">五</p><p xml:id="pN44p0293a1302" cb:place="inline">于我无安堵。其法远離沙门之道，生活故捨離廉耻、安乐之法。</p> <lb ed="N" n="0293a14"/><p xml:id="pN44p0293a1401">六</p><p xml:id="pN44p0293a1402" cb:place="inline">国境依远住于森林住者而混乱。为除此而续行父之教诫我：</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0294a" n="0294a"/> <lb ed="N" n="0294a01"/><p xml:id="pN44p0294a0101">七</p><p xml:id="pN44p0294a0102" cb:place="inline">“所爱者！汝勿轻蔑自我卓越縺发者，与一切希望者！何以故？〔彼〕为施与一 <lb ed="N" n="0294a02"/>切之愿望者。”</p> <lb ed="N" n="0294a03"/><p xml:id="pN44p0294a0301">八</p><p xml:id="pN44p0294a0302" cb:place="inline">我入彼勤行堂如下云：“家主！汝之健康如何？或汝应持何去者耶？”</p> <lb ed="N" n="0294a04"/><p xml:id="pN44p0294a0401">九</p><p xml:id="pN44p0294a0402" cb:place="inline">依此，彼之虚伪依憍慢而发怒：“今日我将令杀害汝，或将令逐放国外。”</p> <lb ed="N" n="0294a05"/><p xml:id="pN44p0294a0501">一〇</p><p xml:id="pN44p0294a0503" cb:place="inline">王除境外人後，向虚伪者云：“汝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0294003" n="0294003"/>有何难事耶？对汝行尊敬耶？”彼向王说 <lb ed="N" n="0294a06"/>明：“此恶王子换言之，应消灭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0294004" n="0294004"/>！”</p> <lb ed="N" n="0294a07"/><p xml:id="pN44p0294a0701">一一</p><p xml:id="pN44p0294a0703" cb:place="inline">闻彼之语，王命令云：“即座斩头为四片，由车道向车道以示汝等。此为轻蔑 <lb ed="N" n="0294a08"/>縺发者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0294005" n="0294005"/>所行之道。”</p> <lb ed="N" n="0294a09"/><p xml:id="pN44p0294a0901">一二</p><p xml:id="pN44p0294a0903" cb:place="inline">于此处彼等所行无慈悲、残忍、兇暴、无同情，我于母之膝坐时，引我而行。</p> <lb ed="N" n="0294a10"/><p xml:id="pN44p0294a1001">一三</p><p xml:id="pN44p0294a1003" cb:place="inline">我向彼等如是云：“请坚缚我，速以我示于王，于我有应为王事！”</p> <lb ed="N" n="0294a11"/><p xml:id="pN44p0294a1101">一四</p><p xml:id="pN44p0294a1103" cb:place="inline">彼等以我侍恶人、恶事示王。见彼我教示更说服之。</p> <lb ed="N" n="0294a12"/><p xml:id="pN44p0294a1201">一五</p><p xml:id="pN44p0294a1203" cb:place="inline">尔时彼谢我，与大王国于我。我破迷妄而出家。</p> <lb ed="N" n="0294a13"/><p xml:id="pN44p0294a1301">一六</p><p xml:id="pN44p0294a1303" cb:place="inline">我非憎恶大王国，非憎爱欲之享受。我好一切智性，故捨王位。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0294a14"/> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0295a" n="0295a"/> <lb ed="N" n="0295a01"/> <lb ed="N" n="0295a02"/> <lb ed="N" n="0295a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三 阿育伽罗所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.94"/>第三 阿育伽罗所行</head> <lb ed="N" n="0295a04"/><p xml:id="pN44p0295a0401">一</p><p xml:id="pN44p0295a0402" cb:place="inline">于他，我为伽斯王之子时，生长于铁屋，名为阿育伽罗。</p> <lb ed="N" n="0295a05"/><p xml:id="pN44p0295a0501">二</p><p xml:id="pN44p0295a0502" cb:place="inline">我困苦中以得生命，于苦恼中被养育：“今日，子！汝踏此一切地！”</p> <lb ed="N" n="0295a06"/><p xml:id="pN44p0295a0601">三</p><p xml:id="pN44p0295a0602" cb:place="inline">国人、村人、与从属皆合掌礼刹帝利，对我作此语。</p> <lb ed="N" n="0295a07"/><p xml:id="pN44p0295a0701">四</p><p xml:id="pN44p0295a0702" cb:place="inline">“于此地任何人，卑贱、贵重、中等亦均于己家中，无守护与亲类共同生长。</p> <lb ed="N" n="0295a08"/><p xml:id="pN44p0295a0801">五</p><p xml:id="pN44p0295a0802" cb:place="inline">于苦难中，彼为养育我为最优秀者。〔我〕于铁屋中，少光、太阳、月之下成长。</p> <lb ed="N" n="0295a09"/><p xml:id="pN44p0295a0901">六</p><p xml:id="pN44p0295a0902" cb:place="inline">由满不净、屍粪之母胎出生，由彼再投入恐怖苦难铁屋之中。</p> <lb ed="N" n="0295a10"/><p xml:id="pN44p0295a1001">七</p><p xml:id="pN44p0295a1002" cb:place="inline">若我如是在最残酷苦中落下，若我如染著王位，则将为恶人中之最上者。</p> <lb ed="N" n="0295a11"/><p xml:id="pN44p0295a1101">八</p><p xml:id="pN44p0295a1102" cb:place="inline">我以身成为不满之物，我不以王位为目的者。死之我无可压我望于灭。”</p> <lb ed="N" n="0295a12"/><p xml:id="pN44p0295a1201">九</p><p xml:id="pN44p0295a1202" cb:place="inline">如此我思，如断象之缚，断泣之大众而入于森林。</p> <lb ed="N" n="0295a13"/><p xml:id="pN44p0295a1301">一〇</p><p xml:id="pN44p0295a1303" cb:place="inline">我非憎恶父母，我非憎恶大名声。我好一切智性，故我捨王位。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0295a14"/> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0296a" n="0296a"/> <lb ed="N" n="0296a01"/> <lb ed="N" n="0296a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第四 莲根所行</cb:mulu><head>第四 莲根所行</head> <lb ed="N" n="0296a03"/><p xml:id="pN44p0296a0301">一</p><p xml:id="pN44p0296a0302" cb:place="inline">于他，我在伽斯人之最勝街市时，在一梵净之家，生我七人姊妹兄弟。</p> <lb ed="N" n="0296a04"/><p xml:id="pN44p0296a0401">二</p><p xml:id="pN44p0296a0402" cb:place="inline">我为彼等之兄，具忏悔、淸净，见有恐怖，我乐出離。</p> <lb ed="N" n="0296a05"/><p xml:id="pN44p0296a0501"><ref cRef="PTS.Cp.95"/>三</p><p xml:id="pN44p0296a0502" cb:place="inline">由父母送来之友人，为同样之思考，以爱著相招致：“汝应维持家系！”</p> <lb ed="N" n="0296a06"/><p xml:id="pN44p0296a0601">四</p><p xml:id="pN44p0296a0602" cb:place="inline">彼等所云之语，为在家之法，赍与安乐，然对我则如热刃铓之残酷。</p> <lb ed="N" n="0296a07"/><p xml:id="pN44p0296a0701">五</p><p xml:id="pN44p0296a0702" cb:place="inline">尔时，对有谢词之我，彼等问我之目的：“若汝不享受爱欲，正以何为目的？”</p> <lb ed="N" n="0296a08"/><p xml:id="pN44p0296a0801">六</p><p xml:id="pN44p0296a0802" cb:place="inline">望求彼等之幸福者，乃我云如是愿求之目的：“我不望家主之位，我乐出離者。”</p> <lb ed="N" n="0296a09"/><p xml:id="pN44p0296a0901">七</p><p xml:id="pN44p0296a0902" cb:place="inline">彼等闻我之语，使父、母闻。父、母如是云：“我等亦皆去出家。”</p> <lb ed="N" n="0296a10"/><p xml:id="pN44p0296a1001">八</p><p xml:id="pN44p0296a1002" cb:place="inline">我父、母二人，兄弟姊妹七人，均捨无量财，我等入于大林。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0296a11"/> <lb ed="N" n="0296a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第五 贤者须那所行</cb:mulu><head>第五 贤者须那所行</head> <lb ed="N" n="0296a13"/><p xml:id="pN44p0296a1301">一</p><p xml:id="pN44p0296a1302" cb:place="inline">于他，又我住婆罗门越陀那市，于彼殊勝大楼室之善家族中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0296006" n="0296006"/>出生时，</p> <lb ed="N" n="0296a14"/><p xml:id="pN44p0296a1401">二</p><p xml:id="pN44p0296a1402" cb:place="inline">我见世之暗黑态而住迷妄，心恰如被钩急打由裡而外。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0297a" n="0297a"/> <lb ed="N" n="0297a01"/><p xml:id="pN44p0297a0101">三</p><p xml:id="pN44p0297a0102" cb:place="inline">见种种之恶，彼时我如是思考：“何时我由家出離入于森林！”</p> <lb ed="N" n="0297a02"/><p xml:id="pN44p0297a0201">四</p><p xml:id="pN44p0297a0202" cb:place="inline">亲者等以享乐诸爱欲招我。我向彼等说我之望：“勿以彼等诸享乐招我！”</p> <lb ed="N" n="0297a03"/><p xml:id="pN44p0297a0301">五</p><p xml:id="pN44p0297a0302" cb:place="inline">我弟难陀为贤者。彼亦学我，乐于出家。</p> <lb ed="N" n="0297a04"/><p xml:id="pN44p0297a0401">六</p><p xml:id="pN44p0297a0402" cb:place="inline">我须那与难陀及我父母诸人，同捨享乐而入大林。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0297a05"/> <lb ed="N" n="0297a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第六 提弥耶所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.96"/>第六 提弥耶所行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0297007" n="0297007"/></head> <lb ed="N" n="0297a07"/><p xml:id="pN44p0297a0701">一</p><p xml:id="pN44p0297a0702" cb:place="inline">于他，又我为王之子名哑跛者，人呼我提弥耶时。</p> <lb ed="N" n="0297a08"/><p xml:id="pN44p0297a0801">二</p><p xml:id="pN44p0297a0802" cb:place="inline">彼时于一万六千之妇女中无男儿。经幾昼夜我独出生。</p> <lb ed="N" n="0297a09"/><p xml:id="pN44p0297a0901">三</p><p xml:id="pN44p0297a0902" cb:place="inline">由困苦而得，为可爱善生光辉子之我，父于卧床持白盖而养育。</p> <lb ed="N" n="0297a10"/><p xml:id="pN44p0297a1001">四</p><p xml:id="pN44p0297a1002" cb:place="inline">我眠于佳床，尔时我醒觉，见我往地狱之白盖故，</p> <lb ed="N" n="0297a11"/><p xml:id="pN44p0297a1101">五</p><p xml:id="pN44p0297a1102" cb:place="inline">我见盖之同时发生恐怖：“何时到达决定而我将此逃脱？”</p> <lb ed="N" n="0297a12"/><p xml:id="pN44p0297a1201">六</p><p xml:id="pN44p0297a1202" cb:place="inline">我以前分血而为天神，为我而望幸福者，彼见我烦恼，令我止住于三立场。</p> <lb ed="N" n="0297a13"/><p xml:id="pN44p0297a1301">七</p><p xml:id="pN44p0297a1302" cb:place="inline">“于同族之人，勿显示贤明、思虑多。一切之人将轻蔑汝，如此可成目的。”</p> <lb ed="N" n="0297a14"/><p xml:id="pN44p0297a1401">八</p><p xml:id="pN44p0297a1402" cb:place="inline">加是我向彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0297008" n="0297008"/>云以下之语：“天神！将如汝所云、汝之此语而作。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0298a" n="0298a"/> <lb ed="N" n="0298a01"/><p xml:id="pN44p0298a0101">九</p><p xml:id="pN44p0298a0102" cb:place="inline">尊爱者！汝愿为我之利益者、望幸福者，天神！”闻彼之语，我如在大海中得陆。</p> <lb ed="N" n="0298a02"/><p xml:id="pN44p0298a0201">一〇</p><p xml:id="pN44p0298a0203" cb:place="inline">持欢喜厌世之意，我决定三分。“聋哑、不能行、跛者。”</p> <lb ed="N" n="0298a03"/><p xml:id="pN44p0298a0301">一一</p><p xml:id="pN44p0298a0303" cb:place="inline">决定为此之分住十六年。尔时、擦我手足、舌、耳，见我为无缺之物，人们 <lb ed="N" n="0298a04"/>骂我为“黑耳者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0298009" n="0298009"/>”。</p> <lb ed="N" n="0298a05"/><p xml:id="pN44p0298a0501">一二</p><p xml:id="pN44p0298a0503" cb:place="inline">由此一切国民、军将、主宰、婆罗门，皆为一之思考，为喜捨之事。</p> <lb ed="N" n="0298a06"/><p xml:id="pN44p0298a0601">一三</p><p xml:id="pN44p0298a0603" cb:place="inline">我厌世之意，闻彼等之思考而欢喜。“为彼我成就苦行之目的。”</p> <lb ed="N" n="0298a07"/><p xml:id="pN44p0298a0701">一四</p><p xml:id="pN44p0298a0703" cb:place="inline">令我沐浴涂油，缠著王服，以盖灌顶，人人为市右绕。</p> <lb ed="N" n="0298a08"/><p xml:id="pN44p0298a0801">一五</p><p xml:id="pN44p0298a0803" cb:place="inline">使担行七日间，日轮东陞之时，御者以车运我出城入于森林。</p> <lb ed="N" n="0298a09"/><p xml:id="pN44p0298a0901"><ref cRef="PTS.Cp.97"/>一六</p><p xml:id="pN44p0298a0903" cb:place="inline">于一空所、手離驾马之车，御者为埋我于地而掘穴。</p> <lb ed="N" n="0298a10"/><p xml:id="pN44p0298a1001">一七</p><p xml:id="pN44p0298a1003" cb:place="inline">虽依种种之因缘不断恐怖而作决定，然为菩提故，我不破彼决定。</p> <lb ed="N" n="0298a11"/><p xml:id="pN44p0298a1101">一八</p><p xml:id="pN44p0298a1103" cb:place="inline">父、母不憎我，自己亦不憎我。我好一切智性故，决定此事。</p> <lb ed="N" n="0298a12"/><p xml:id="pN44p0298a1201">一九</p><p xml:id="pN44p0298a1203" cb:place="inline">决定此等之分，我住十六年之年月。以决定我无等者，此我成就决定波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0298a13"/> <lb ed="N" n="0298a14"/> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0299a" n="0299a"/> <lb ed="N" n="0299a01"/> <lb ed="N" n="0299a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第七 猿王所行</cb:mulu><head>第七 猿王所行</head> <lb ed="N" n="0299a03"/><p xml:id="pN44p0299a0301">一</p><p xml:id="pN44p0299a0302" cb:place="inline">我为猿在何之岸，住巖隙之兽穴时，为鳄所恼，我已不得步行。</p> <lb ed="N" n="0299a04"/><p xml:id="pN44p0299a0401">二</p><p xml:id="pN44p0299a0402" cb:place="inline">我立于河之或上、或下<anchor xml:id="nkr_note_orig_0299010" n="0299010"/>休止处，鳄为恐惧害者之敌而相坐。</p> <lb ed="N" n="0299a05"/><p xml:id="pN44p0299a0501">三</p><p xml:id="pN44p0299a0502" cb:place="inline">彼命令我：“汝来！”我向彼云：“我将去！”超越彼头到达彼岸。</p> <lb ed="N" n="0299a06"/><p xml:id="pN44p0299a0601">四</p><p xml:id="pN44p0299a0602" cb:place="inline">我如言而为，非向彼云伪。我于真实为无等者，此乃我真实波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0299a07"/> <lb ed="N" n="0299a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第八 名为沙阇贤者所行</cb:mulu><head>第八 名为沙阇贤者所行</head> <lb ed="N" n="0299a09"/><p xml:id="pN44p0299a0901">一</p><p xml:id="pN44p0299a0902" cb:place="inline">于他，我又为沙阇苦行者时，以真实守护世间。我令人平和一致。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0299a10"/> <lb ed="N" n="0299a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第九 鹑雏所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.98"/>第九<anchor xml:id="nkr_note_orig_0299011" n="0299011"/> 鹑雏所行</head> <lb ed="N" n="0299a12"/><p xml:id="pN44p0299a1201">一</p><p xml:id="pN44p0299a1202" cb:place="inline">于他，我又于<name role="" type="person">摩伽陀</name>为鹑之雏，幼小于巢中不生羽而为肉团。</p> <lb ed="N" n="0299a13"/><p xml:id="pN44p0299a1301">二</p><p xml:id="pN44p0299a1302" cb:place="inline">母以嘴育我使食。由彼女之接触，我始活而我身体无力。</p> <lb ed="N" n="0299a14"/><p xml:id="pN44p0299a1401">三</p><p xml:id="pN44p0299a1402" cb:place="inline">于某年之暑季、被点野火，使（物）变黑之火接近于我。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0300a" n="0300a"/> <lb ed="N" n="0300a01"/><p xml:id="pN44p0300a0101">四</p><p xml:id="pN44p0300a0102" cb:place="inline">如是烟烟相继发生，大火立音，次又其次烧灭而火近于我。</p> <lb ed="N" n="0300a02"/><p xml:id="pN44p0300a0201">五</p><p xml:id="pN44p0300a0202" cb:place="inline">我父母为火势之可怖而恐怖，弃巢捨我而自救。</p> <lb ed="N" n="0300a03"/><p xml:id="pN44p0300a0301">六</p><p xml:id="pN44p0300a0302" cb:place="inline">无足、羽而我身体无力，彼时我不得離去。时我如是思考。</p> <lb ed="N" n="0300a04"/><p xml:id="pN44p0300a0401">七</p><p xml:id="pN44p0300a0402" cb:place="inline">“彼等应走近充满畏惧恐怖之我，然竟捨置我而去。我今有如何之方法耶？”</p> <lb ed="N" n="0300a05"/><p xml:id="pN44p0300a0501">八</p><p xml:id="pN44p0300a0502" cb:place="inline">世间有戒德，真实、淸净与慈爱。依彼之真实，我祈最上真实。</p> <lb ed="N" n="0300a06"/><p xml:id="pN44p0300a0601">九</p><p xml:id="pN44p0300a0602" cb:place="inline">思法力，忆念昔之勝者，依于真实力，我为真实祈誓。</p> <lb ed="N" n="0300a07"/><p xml:id="pN44p0300a0701">一〇</p><p xml:id="pN44p0300a0703" cb:place="inline">有不落之翼，有不蹒之足，父、母由離火而逃出去。</p> <lb ed="N" n="0300a08"/><p xml:id="pN44p0300a0801">一一</p><p xml:id="pN44p0300a0803" cb:place="inline">我为真实祈誓，与大燃火退避距離十六伽里沙。恰如火之落水〔有如是〕。以 <lb ed="N" n="0300a09"/>真实我为无等者。此我真实波罗蜜也。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0300a10"/> <lb ed="N" n="0300a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十 鱼王所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.99"/>第十 鱼王所行</head> <lb ed="N" n="0300a12"/><p xml:id="pN44p0300a1201">一</p><p xml:id="pN44p0300a1202" cb:place="inline">于他，我又为大湖之鱼王时，太阳之暑热，湖水已尽。</p> <lb ed="N" n="0300a13"/><p xml:id="pN44p0300a1301">二</p><p xml:id="pN44p0300a1302" cb:place="inline">于此处乌、鹫、鹭、鹰、兔鹘、日夜近坐食诸鱼。</p> <lb ed="N" n="0300a14"/><p xml:id="pN44p0300a1401">三</p><p xml:id="pN44p0300a1402" cb:place="inline">与亲族共所恼，彼时我如是思：“实以如何方法，将由苦得救亲族耶？”</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0301a" n="0301a"/> <lb ed="N" n="0301a01"/><p xml:id="pN44p0301a0101">四</p><p xml:id="pN44p0301a0102" cb:place="inline">思考<anchor xml:id="nkr_note_orig_0301012" n="0301012"/>法利依真实而观察<anchor xml:id="nkr_note_orig_0301013" n="0301013"/>。“住于真实得救<anchor xml:id="nkr_note_orig_0301014" n="0301014"/>亲族之尽灭！”</p> <lb ed="N" n="0301a02"/><p xml:id="pN44p0301a0201">五</p><p xml:id="pN44p0301a0202" cb:place="inline">忆念正法，思考最勝義，我于世间真实祈誓永远不变。</p> <lb ed="N" n="0301a03"/><p xml:id="pN44p0301a0301">六</p><p xml:id="pN44p0301a0302" cb:place="inline">我由思念自己，更又得理智性後，我以意识虽然为一生物，〔我〕不认应被杀害。 <lb ed="N" n="0301a04"/>依此真实之语，雨雲令之降雨。</p> <lb ed="N" n="0301a05"/><p xml:id="pN44p0301a0501">七</p><p xml:id="pN44p0301a0502" cb:place="inline">“雨雲！鸣响！灭乌之贮粮，妨乌之忧导，诸鱼解于忧！”</p> <lb ed="N" n="0301a06"/><p xml:id="pN44p0301a0601">八</p><p xml:id="pN44p0301a0602" cb:place="inline">当我为真实之祈祷，雨雲又呜响，一瞬陆地凹满注雨水。</p> <lb ed="N" n="0301a07"/><p xml:id="pN44p0301a0701">九</p><p xml:id="pN44p0301a0702" cb:place="inline">如是最勝之精进真实之祈誓，依真实之威力，我令大雲以降雨，于真实我无等 <lb ed="N" n="0301a08"/>者。此乃我真实波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0301a09"/> <lb ed="N" n="0301a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十一 康哈提婆耶那所行</cb:mulu><head>第十一 康哈提婆耶那所行</head> <lb ed="N" n="0301a11"/><p xml:id="pN44p0301a1101">一</p><p xml:id="pN44p0301a1102" cb:place="inline">于他，我又为康哈提婆耶那圣仙时，五十有馀年无欢乐而遊行。</p> <lb ed="N" n="0301a12"/><p xml:id="pN44p0301a1201">二</p><p xml:id="pN44p0301a1202" cb:place="inline">任何人不知此我无欢乐意。我不向任何人告我无欢乐，而等有欢乐之意者。</p> <lb ed="N" n="0301a13"/><p xml:id="pN44p0301a1301"><ref cRef="PTS.Cp.100"/>三</p><p xml:id="pN44p0301a1302" cb:place="inline">同梵行者、曼达普耶是我友而为大仙，受前业所缚，蒙受枪之刺裂。</p> <lb ed="N" n="0301a14"/><p xml:id="pN44p0301a1401">四</p><p xml:id="pN44p0301a1402" cb:place="inline">我看护彼，令得健康，向彼告别，我到自己之隐遁处。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0302a" n="0302a"/> <lb ed="N" n="0302a01"/><p xml:id="pN44p0302a0101">五</p><p xml:id="pN44p0302a0102" cb:place="inline">我友婆罗门，伴妻子三人同来作客。</p> <lb ed="N" n="0302a02"/><p xml:id="pN44p0302a0201">六</p><p xml:id="pN44p0302a0202" cb:place="inline">我迎接彼等同坐于己之隐遁处，彼儿由後投球<anchor xml:id="nkr_note_orig_0302015" n="0302015"/>，以恼怒毒蛇。</p> <lb ed="N" n="0302a03"/><p xml:id="pN44p0302a0301">七</p><p xml:id="pN44p0302a0302" cb:place="inline">于此彼男儿，往寻球之道，以手摩毒蛇之头。</p> <lb ed="N" n="0302a04"/><p xml:id="pN44p0302a0401">八</p><p xml:id="pN44p0302a0402" cb:place="inline">彼之触依止毒力之蛇怒。极〔怒〕而一瞬之间咬儿。</p> <lb ed="N" n="0302a05"/><p xml:id="pN44p0302a0501">九</p><p xml:id="pN44p0302a0502" cb:place="inline">为剧毒〔之蛇〕所咬，此儿滚转于地。于此我烦恼，我喜亦成苦。</p> <lb ed="N" n="0302a06"/><p xml:id="pN44p0302a0601">一〇</p><p xml:id="pN44p0302a0603" cb:place="inline">我忍满苦忧慰<anchor xml:id="nkr_note_orig_0302016" n="0302016"/>彼等，始为为第一最勝之真实祈誓。</p> <lb ed="N" n="0302a07"/><p xml:id="pN44p0302a0701">一一</p><p xml:id="pN44p0302a0703" cb:place="inline">我曾经七日间，以淸净之心求福而行梵行。其後五十馀年之间我一切为之。</p> <lb ed="N" n="0302a08"/><p xml:id="pN44p0302a0801">一二</p><p xml:id="pN44p0302a0803" cb:place="inline">“我实无欲，依此真实有幸运，毒已消失，婆罗门童子得生！”</p> <lb ed="N" n="0302a09"/><p xml:id="pN44p0302a0901">一三</p><p xml:id="pN44p0302a0903" cb:place="inline">我为真实之祈誓，毒势力被贯彻之幼儿不觉而立，又为健全。以真实我无等 <lb ed="N" n="0302a10"/>者，此我真实波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0302a11"/> <lb ed="N" n="0302a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十二 须陀护摩所行</cb:mulu><head>第十二 须陀护摩所行</head> <lb ed="N" n="0302a13"/><p xml:id="pN44p0302a1301">一</p><p xml:id="pN44p0302a1302" cb:place="inline">于他，我又为王须陀护摩，为食人者所捕时，思出与婆罗门之约束。</p> <lb ed="N" n="0302a14"/><p xml:id="pN44p0302a1401">二</p><p xml:id="pN44p0302a1402" cb:place="inline">缚百人刹帝利之掌，令彼等柔弱，为牺牲而将我引入。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0303a" n="0303a"/> <lb ed="N" n="0303a01"/><p xml:id="pN44p0303a0101"><ref cRef="PTS.Cp.101"/>三</p><p xml:id="pN44p0303a0102" cb:place="inline">食人者问我：“何故汝望为自由？若汝再归于我，我应如汝所思而为。”</p> <lb ed="N" n="0303a02"/><p xml:id="pN44p0303a0201">四</p><p xml:id="pN44p0303a0202" cb:place="inline">对彼之问，我约再归，近于乐都，我让王位。</p> <lb ed="N" n="0303a03"/><p xml:id="pN44p0303a0301">五</p><p xml:id="pN44p0303a0302" cb:place="inline">依勝者而被用，为善人之法而忆念古者，财与婆罗门，而近于食人者。</p> <lb ed="N" n="0303a04"/><p xml:id="pN44p0303a0401">六</p><p xml:id="pN44p0303a0402" cb:place="inline">其时于我，彼之杀害与否已无疑惑。守真实之语为捨生命而接近。以真实我无 <lb ed="N" n="0303a05"/>等者。此乃我真实<anchor xml:id="nkr_note_add_0303a0501" n="0303a0501"/><anchor xml:id="beg0303a0501" n="0303a0501"/>波<anchor xml:id="end0303a0501"/>罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0303a06"/> <lb ed="N" n="0303a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十三 苏摩那･娑摩所行</cb:mulu><head>第十三 苏摩那･娑摩所行</head> <lb ed="N" n="0303a08"/><p xml:id="pN44p0303a0801">一</p><p xml:id="pN44p0303a0802" cb:place="inline">于森林中，我由帝释化作娑摩时，森林中之狮、虎亦近于慈悲。</p> <lb ed="N" n="0303a09"/><p xml:id="pN44p0303a0901">二</p><p xml:id="pN44p0303a0902" cb:place="inline">由诸狮子、虎、豹又水牛，斑鹿、野猪、围绕我而住森林中。</p> <lb ed="N" n="0303a10"/><p xml:id="pN44p0303a1001">三</p><p xml:id="pN44p0303a1002" cb:place="inline">于任何者我不令恐怖，又我于何者亦不恐怖。尔时依慈悲力之支持，乐于森林 <lb ed="N" n="0303a11"/>中。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0303a12"/> <lb ed="N" n="0303a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十四 耶伽罗阇所行</cb:mulu><head>第十四 耶伽罗阇所行</head> <lb ed="N" n="0303a14"/><p xml:id="pN44p0303a1401">一</p><p xml:id="pN44p0303a1402" cb:place="inline">于他我又，被知为耶伽罗阇时，住最勝之戒治理大地。</p> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0304a" n="0304a"/> <lb ed="N" n="0304a01"/><p xml:id="pN44p0304a0101">二</p><p xml:id="pN44p0304a0102" cb:place="inline">进于十善业道而无遗，以四摄护事摄护大众。</p> <lb ed="N" n="0304a02"/><p xml:id="pN44p0304a0201">三</p><p xml:id="pN44p0304a0202" cb:place="inline">如是于此世，于他世，我不放逸，而达婆阇那接近掠夺我都城。</p> <lb ed="N" n="0304a03"/><p xml:id="pN44p0304a0301"><ref cRef="PTS.Cp.102"/>四</p><p xml:id="pN44p0304a0302" cb:place="inline">从属于王或有军备，或有国民之诸村落，均为其手中之物而埋我于穴中。</p> <lb ed="N" n="0304a04"/><p xml:id="pN44p0304a0401">五</p><p xml:id="pN44p0304a0402" cb:place="inline">大臣之群有王位，我之繁荣後宫，亦被掠夺取去，我视彼如爱子，以慈悲我无 <lb ed="N" n="0304a05"/>等者。此乃我慈悲波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0304a06"/> <lb ed="N" n="0304a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十五 摩诃罗摩汉沙所行</cb:mulu><head>第十五 摩诃罗摩汉沙所行</head> <lb ed="N" n="0304a08"/><p xml:id="pN44p0304a0801">一</p><p xml:id="pN44p0304a0802" cb:place="inline">我于冢墓中置人骨而作卧床。村民接近而示现多样。</p> <lb ed="N" n="0304a09"/><p xml:id="pN44p0304a0901">二</p><p xml:id="pN44p0304a0902" cb:place="inline">又他者，以〔关怀〕世间倦怠之意，以手持来香、花鬘、多种多量之食物及其 <lb ed="N" n="0304a10"/>他捧献物。</p> <lb ed="N" n="0304a11"/><p xml:id="pN44p0304a1101">三</p><p xml:id="pN44p0304a1102" cb:place="inline">等于对我为苦，又等于对我作乐，对一切者平等而无爱、恚。</p> <lb ed="N" n="0304a12"/><p xml:id="pN44p0304a1201">四</p><p xml:id="pN44p0304a1202" cb:place="inline">于乐、苦而平等，又于名声、不名声亦于一切时成为平等。此乃我捨波罗蜜。</p> <lb ed="N" n="0304a13"/><p xml:id="pN44p0304a1301">〔此之偈颂〕</p> <lb ed="N" n="0304a14"/><p xml:id="pN44p0304a1401">一</p><lg xml:id="lgN44p0304a1401"><l>优单阇耶、苏摩那沙、阿育伽罗、毘沙〔莲根〕，贤者须那、提弥耶，猿王、贤 <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0305a" n="0305a"/> <lb ed="N" n="0305a01"/>者名沙阇。</l></lg> <lb ed="N" n="0305a02"/><p xml:id="pN44p0305a0201">二</p><lg xml:id="lgN44p0305a0201"><l>鹑与鱼王所行，康哈提婆耶那仙，须陀护摩与苏摩那睒摩，耶迦罗阇捨婆罗。 <lb ed="N" n="0305a03"/>如是大仙，说捨波罗蜜。</l></lg> <lb ed="N" n="0305a04"/><p xml:id="pN44p0305a0401">三</p><lg xml:id="lgN44p0305a0401"><l>如是多种苦，多种之成就，由有而有受，最上之菩提。</l></lg> <lb ed="N" n="0305a05"/><p xml:id="pN44p0305a0501">四</p><lg xml:id="lgN44p0305a0501"><l>施与可与者，充实戒无遗，出離<anchor xml:id="nkr_note_add_0305a0501" n="0305a0501"/><anchor xml:id="beg0305a0501" n="0305a0501"/>波<anchor xml:id="end0305a0501"/>罗蜜，最上之菩提。</l></lg> <lb ed="N" n="0305a06"/><p xml:id="pN44p0305a0601">五</p><lg xml:id="lgN44p0305a0601"><l>食人问贤者，最勝之精进，忍成波罗蜜，最上之菩提。</l></lg> <lb ed="N" n="0305a07"/><p xml:id="pN44p0305a0701">六</p><lg xml:id="lgN44p0305a0701"><l>坚固为决定，信守真实语，慈悲波罗蜜，最上之菩提。</l></lg> <lb ed="N" n="0305a08"/><p xml:id="pN44p0305a0801"><ref cRef="PTS.Cp.103"/>七</p><lg xml:id="lgN44p0305a0801"><l>有得与非得，名声不名声，尊敬与侮蔑，一切皆平等。</l></lg> <lb ed="N" n="0305a09"/><p xml:id="pN44p0305a0901">八</p><lg xml:id="lgN44p0305a0901"><l>恐怖懈怠为见解，安稳精进与发勤，汝等精进勤劳者，此为<persName>佛陀</persName>之教诫。</l></lg> <lb ed="N" n="0305a10"/><p xml:id="pN44p0305a1001">九</p><lg xml:id="lgN44p0305a1001"><l>恐怖诤论为见解，安稳见解无诤论，〔戒行〕一致无遗漏，此为<persName>佛陀</persName>之教诫。</l></lg> <lb ed="N" n="0305a11"/><p xml:id="pN44p0305a1101">一〇</p><lg xml:id="lgN44p0305a1101"><l>恐怖放逸为见解，安稳见解不放逸，人人修习八支道，此为<persName>佛陀</persName>之教诫。 <lb ed="N" n="0305a12"/>如是<persName>世尊</persName>自己言尊贵之前世行，说示名<persName>佛</persName>前生谭之法门。</l></lg></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0305a13"/> <lb ed="N" n="0305a14"/> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0306a" n="0306a"/> <lb ed="N" n="0306a01"/> <lb ed="N" n="0306a02"/> <lb ed="N" n="0306a03"/> <lb ed="N" n="0306a04"/> <lb ed="N" n="0306a05"/> <lb ed="N" n="0306a06"/> <lb ed="N" n="0306a07"/> <lb ed="N" n="0306a08"/> <lb ed="N" n="0306a09"/> <lb ed="N" n="0306a10"/> <lb ed="N" n="0306a11"/> <lb ed="N" n="0306a12"/> <lb ed="N" n="0306a13"/> <lb ed="N" n="0306a14"/> <pb ed="N" xml:id="N44.0021.0307a" n="0307a"/> <lb ed="N" n="0307a01"/> <lb ed="N" n="0307a02"/> <lb ed="N" n="0307a03"/> <lb ed="N" n="0307a04"/> <lb ed="N" n="0307a05"/> <lb ed="N" n="0307a06"/> <lb ed="N" n="0307a07"/> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0279a0701" to="#end0279a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">波</lem><rdg wit="#wit.orig">婆</rdg></app> <app from="#beg0303a0501" to="#end0303a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">波</lem><rdg wit="#wit.orig">婆</rdg></app> <app from="#beg0305a0501" to="#end0305a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">波</lem><rdg wit="#wit.orig">婆</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="nanchuan-notes"> <head>汉译南传大藏经 挍注</head> <p> <note n="0266001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0266001">底本之 vivinakānane 不得译，依在暹罗本有 vivanakānane 译之。</note> <note n="0266002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0266002">底本之 tadā maṁ 亦被想像为 tadā naṁ？在暹罗本亦有 tadā maṁ，且在 Jtm 与此相当之处有 tasya（= bodhisattvasya）tapaḥprakarṣāt pravisṛtena yasasāsamāvarjitahṛdayaḥ śakro devendrḥ 之故 maṁ 应订正为 me。</note> <note n="0267003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0267003">底本之 khetta 应为 puññakkhetta 之略，其次付以 * 号者亦然。</note> <note n="0267004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0267004">底本 muddikāmo 误，暹罗本有 muddakāmo。次之有 * 者底本亦为 muddito 暹罗本有 muddato。</note> <note n="0268005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0268005">me yācakam anupatte（暹罗本 anuppatte）之 me 为于格，见 Pis-chala 415。</note> <note n="0268006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0268006">底本之 anucchava 与 anucchavika 同義。</note> <note n="0269007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0269007">在底本虽有 Kopāhanā mudusabhā，在暹罗本则有 Ko pākana mudū subhā，依此译之。</note> <note n="0269008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0269008">底本之 ratti 在暹罗本则有 rattiṁ，此为正。</note> <note n="0269009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0269009">底本之 yadicchikaṁ 应仿照暹罗本之 yad icchakaṁ。</note> <note n="0269010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0269010">底本之 na pāhaṁ 在暹罗本写为一字之故应成为 'n apāhaṁ（na aprārthaṁ）之意。</note> <note n="0269011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0269011">vajjaṁ 在暹罗本有 vejjaṁ，通于此意。</note> <note n="0269012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0269012">ūnadhanaṁ 虽得译为少财，可见註释为有财。</note> <note n="0270013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0270013">在底本有 niccayo 为 nicayo 之误。暹罗本亦作後者。</note> <note n="0271014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0271014">在底本有（nikkhanto）yaññavāṭako，在暹罗本有 yaññavā tato 共如为误。恐应成为 yaññavāṭato。</note> <note n="0272015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0272015">vimaṁsayāmi 由 Skt. vimarsayāmi→vimassayāmi 更为使变化者。</note> <note n="0272016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0272016">为师威王之医师。在暹罗本有 Sivaka。</note> <note n="0272017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0272017">在底本虽有 dantayi，在暹罗本则有 dandhayi，依于此。</note> <note n="0275018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0275018">在底本 ubbidhā，在暹罗本有 ubbhiggā，应成为 ubbiddhā（= Sktụdviddhā）之误。</note> <note n="0276019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0276019">底本之 cubho 见 'C ubho。</note> <note n="0277020" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0277020">底本之 Pāto 成为梵语之 prātas。</note> <note n="0279021" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0279021">底本 nahāru 在暹罗本有 nhāru。</note> <note n="0279022" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0279022">在底本虽有 idaṁ pāramī，在暹罗本有 imaṁ pārami。</note> <note n="0282001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0282001">在底本虽有 ahosi，取暹罗本之 ahosiṁ。</note> <note n="0282002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0282002">底本之 ālaka 不见于词典，在 Hemacandra; Desīnāmamālā I, 73 有 āla 之语附以 alpasrotas 之意。今依此在暹罗本有 āḷhake 此亦应成为误。</note> <note n="0283003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0283003">sarīrakicca 普通虽为火葬之意，在此处不适。返迴原意译之。</note> <note n="0285004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0285004">底本之 kapi māgantvā 应为 kapi-m-āgantvā。</note> <note n="0285005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0285005">mutteti 是 mūrtayati（Skt）。</note> <note n="0286006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0286006">底本之 gahareyyum 不正确，于暹罗本有 garaheyyu 者为宜。</note> <note n="0287007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0287007">底本暹罗本虽皆为 tassa，不仅成为多馀之字不得译，应改为 taṁ。</note> <note n="0287008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0287008">dubbhi 成为 dambhin（Skt）成为稀有之变化。</note> <note n="0287009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0287009">底本之 nimmini 在暹罗本有 nimminiṁ。</note> <note n="0287010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0287010">tiṭṭha te so mahārāja 之 te 为利害为格，so 第二人称从属为例译之。</note> <note n="0288011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0288011">在底本虽有 dhammadhammadevaputtacariyaṁ，依在暹罗本有 dhammadevaputtacariyaṁ。</note> <note n="0288012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0288012">底本之 dasa pāvake 为误，在暹罗本有 dasa pāpake。</note> <note n="0288013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0288013">底本之 samimhā 为 sāmyati 之 I. Pl. iṣ aor.（cfḷabhimhā Geiger, Pāli Literatur undSprache 166）依荻原雲来博士之教示。</note> <note n="0289014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0289014">底本之 bakkho 为误，在暹罗本有 bhakkho 方为正。Skt. bhakṣyo 相当。</note> <note n="0289015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0289015">底本之 bhijjissati 在暹罗本有 bhijjīssatī。metre 之关系上後者为正。</note> <note n="0289016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0289016">显示亲爱之意。</note> <note n="0290017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0290017">底本之 niyantaṁ 在暹罗本有 niyyantaṁ，两者皆可。</note> <note n="0293001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0293001">底本之 patikaro 在暹罗本有 paṭikaro，此在普通梵语而成为 prat ikaro，于此不能译。此为 r 与 I 混同而被视 i 和 t 为同一故而成为 Parikara→Palikara→Paḷikara→Patikara？</note> <note n="0293002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0293002">底本之 mālāvacchañ ca 在暹罗本有 mālāgacchañ ca（摩罗之丛），ārāma 非为于格，又有 ca 故，幷非为“在园植摩罗树”之意，作园而用 ropayati 之语。</note> <note n="0294003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0294003">底本之 kacci te bhante khamanīyaṁ 在暹罗本有 kacci khamanīyaṁ tava。</note> <note n="0294004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0294004">底本之 nāsito 在暹罗本有 nāsiyo。依此视为与 nāsyo（Skt）相当者。</note> <note n="0294005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0294005">sā gati jaṭila-hiḷitā 之最後之合成语可视为鬼语位置变迁而如此译之。</note> <note n="0296006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0296006">底本之 ajāy, ahaṁ 在暹罗本有 ajāyi'haṁ。</note> <note n="0297007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0297007">在暹罗本为 mūgapakkha-cariya。</note> <note n="0297008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0297008">vutāya 应被用为能动意義之过去分词，此语虽无用例，不然则以意義不通而如是译之。</note> <note n="0298009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0298009">成为一种之恶兆。</note> <note n="0299010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0299010">底本之 orapāraṁ 在暹罗本有 orā pāraṁ，应为河之上游与下游之意。</note> <note n="0299011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0299011">底本之 vaṭṭāpoṭaka 在暹罗本有 vaṭṭakapotaka，此语甚良。</note> <note n="0301012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0301012">底本之 vicintayitvā 在暹罗本有 vicintayitvāna。</note> <note n="0301013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0301013">底本之 addasa 在暹罗本有 addasaṁ。</note> <note n="0301014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0301014">pamocesiṁ 被用为希求法之 aorist 之例。与 M-Vastu, I, P. 224, 10 praviśensuḥ 对照。</note> <note n="0302015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0302015">vaṭṭa 译为轮虽为不良，依前後之关系可译为球。</note> <note n="0302016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0302016">tyā 乃为吠陀之 tya 而与 te 相等。</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0279a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0279a0701">波【CB】，婆【南传】</note> <note n="0303a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0303a0501">波【CB】，婆【南传】</note> <note n="0305a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0305a0501">波【CB】，婆【南传】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>